Đề thi thử vào lớp 10 Văn 2025-2026

UBND XÃ HOÀI ĐỨC
ĐỀ THI TUYỂN SINH VÀO LỚP 10 THPT
TRƯỜNG THCS ĐỨC GIANG
(Thi thử lần 1) Năm 2026 Môn: Ngữ văn
Thời gian làm bài: 120 phút
(Không kể thời gian giao đề)
I. PHẦN ĐỌC HIỂU (4,0 điểm). Đọc bài thơ sau và thực hiện các yêu cầu: DẶN CON
Cuộc đời không giản đơn như ly nước mỗi ngày con uống
Có vị đắng thú vị của cà phê
vị cay xé lưỡi của trái ớt
vị chát chua của trái chanh vừa mới bứt
Con hãy khoan đi tìm vị ngọt
mà hãy để đắng cay chua chát giúp con định nghĩa cuộc đời
Mắt con nhìn thêm tinh Tai con nghe thêm rõ
Trí con thông trong sấp ngửa cuộc đời.
Học cách ưng thuận cuộc chơi
nếu có phải gặp phản trắc
trong đời không nhờ ai lau nước mắt mà để nó tự rơi Sau mưa
là nắng hửng lên thôi.
(Dặn con, Đoàn Mạnh Phương, Tạp chí Sông Hương số 415-09/2023) Chú thích:
- Đoàn Mạnh Phương là một nhà thơ, nhà văn nổi tiếng trong nền văn học Việt Nam, được biết đến với
những tác phẩm mang đậm tính nhân văn và tâm huyết. Ông không chỉ là một người sáng tác thơ mà còn là một
người có nhiều đóng góp trong lĩnh vực văn học cho thiếu nhi và thanh thiếu niên.
- Bài thơ "Dặn con" lần đầu tiên được đăng trên báo "Thiếu niên tiền phong" vào năm 1986. Sự xuất hiện
của bài thơ trên báo đã tạo nên tiếng vang lớn và góp phần đưa tác giả đến gần hơn với độc giả, đặc biệt là thế hệ trẻ.
Câu 1 (0,5 điểm). Xác định thể thơ và chỉ ra dấu hiệu để xác định thể thơ của văn bản.
Câu 2 (0,5 điểm). Trong khổ thơ thứ hai, chỉ ra những giác quan mà cha khuyên "con" nên rèn luyện qua thử thách.
Câu 3 (1,0 điểm). Chỉ ra và nêu tác dụng của biện pháp tu từ so sánh trong câu thơ:
“Cuộc đời không giản đơn như ly nước mỗi ngày con uống”.
Câu 4 (1,0 điểm). Nêu ý nghĩa của hình ảnh thơ: “Sau mưa
là nắng hửng lên thôi”
Câu 5 (1,0 điểm). Từ lời dặn con của người cha trong bài thơ, em hãy rút ra bài học cho bản thân.
II. PHẦN VIẾT (6,0 điểm)
Câu 1 (2,0 điểm). Viết đoạn văn (khoảng 200 chữ) trình bày cảm nhận của em về tình cha
trong khổ thơ 1, 2 bài thơ “Dặn con”, tác giả Đoàn Mạnh Phương ở PHẦN ĐỌC HIỂU.
Câu 2 (4,0 điểm). Đọc sách là cách thức giúp con người thư giãn, tích lũy tri thức, tăng
cường khả năng tư duy, sáng tạo. Thế nhưng ngày nay, với sự bùng nổ mạnh mẽ của công
nghệ thông tin đã tác động không nhỏ tới giới trẻ, nhất là văn hóa đọc sách. Từ góc nhìn của
người trẻ, em hãy viết bài văn nghị luận (khoảng 400 chữ) bày tỏ suy nghĩ về vấn đề trên.
------------- Hết----------------
HƯỚNG DẪN CHẤM NGỮ VĂN
I. PHẦN ĐỌC- HIỂU Câu Yêu cầu cần đạt Điểm 1 - Thể thơ: tự do. 0,25
- Dấu hiệu để xác định thể thơ tự do: không gò bó về số câu, số chữ trong 0,25
mỗi câu, cũng như không có quy tắc về vần, điệu. 2
-Trong khổ thơ thứ hai, những giác quan mà cha khuyên "con" nên rèn luyện qua thử thách.
+ "Mắt” (con nhìn thêm tinh). 0,25
+ "Tai” (con nghe thêm rõ") 0,25 3
- Biện pháp tu từ so sánh: "cuộc đời không đơn giản" so sánh với "ly nước 0,25 mỗi ngày con uống" - Tác dụng:
+ Phép so sánh giúp hình ảnh thơ trở nên sinh động, cụ thể, dễ hình dung, tạo 0,25
ấn tượng cho người đọc.
+ Phép so sánh còn nhấn mạnh cuộc đời không chỉ đơn thuần là những điều 0,25
dễ dàng, mà còn chứa đựng nhiều khó khăn, thử thách và những trải nghiệm phong phú.
+ Qua đó, thể hiện sự quan tâm, lo lắng của cha với con trước cuộc đời, cha 0,25
mong con cần có sự chuẩn bị tâm lý để đối mặt với những thử thách. 4
Ý nghĩa của hình ảnh: "Sau mưa / là nắng hửng lên thôi "
- Ý nghĩa tả thực: biểu thị cho quy luật tự nhiên của cuộc sống: Sau cơn mua 0,25 trời sẽ hửng nắng.
-Ý nghĩa tượng trưng:
+Mưa: những khó khăn, thử thách, 0,25
+Nắng: ánh sáng của niềm tin, hy vọng và niềm vui sẽ lại đến 0,25
=> sau những gian khó, bão tố, nhất định sẽ có những ngày bình yên, 0,25
tươi sáng chờ đợi. 5
-Bài học cho bản thân. Đây là một số gợi ý về bài học. 1,0
+ Cuộc sống không chỉ có những điều ngọt ngào mà còn có những thử thách,
đắng cay điều quan trọng là chúng ta phải học cách chấp nhận và đối diện
với những thử thách để rèn luyện bản thân để trở nên mạnh mẽ hơn,
đồng thời biết trân trọng những khoảnh khắc hạnh phúc sau những thử thách.
+Trong cuộc sống, có những lúc chúng ta gặp khó khăn, thử thách thế nhưng
sau những khó khăn, thử thách ấy sẽ luôn có ánh sáng và hy vọng, vậy nên
chúng ta không nên từ bỏ, luôn tin tưởng vào tương lai tươi sáng hơn.
+ Hãy học cách quan sát và lắng nghe mọi điều trong cuộc sống để giúp
chúng ta hiểu rõ hơn về bản thân, về người khác và xã hội, từ đó phát triển
bản thân một cách toàn diện.
+ Cần biết trân trọng tình cảm gia đình và bạn bè, có như vậy chúng ta mới
vượt qua khó khăn và tìm thấy niềm vui trong cuộc sống. + …
(Gv căn cứ bài làm của học sinh linh hoạt cho điểm. LƯU Ý HS rút ra
được 1 bài học, GV đánh giá 0,25 điểm; 2 bài học 0,75 điểm; 3 bài học
Gv đánh giá 1,0 điểm. HS rút ra bài học khác mà phù hợp thì vẫn GV vẫn đánh giá tối đa)
II. PHẦN VIẾT (6,0 điểm) CÂU YÊU CẦU CẦN ĐẠT ĐIỂM 1
Viết đoạn văn (khoảng 01 trang giấy thi) cảm nhận của em về tình cha 2,0
trong KHỔ THƠ 1,2 bài thơ “Dặn con” của tác giả Đoàn Mạnh Phương ở PHẦN ĐỌC HIỂU.
a. Yêu cầu về hình thức:
- Đảm bảo cấu trúc đoạn văn: Học sinh có thể trình bày đoạn văn theo cách
diễn dịch, quy nạp, tổng hợp.
- Xác định được đúng vấn đề nghị luận: nghị luận về một khía cạnh trong đoạn thơ. 0,25
- Trình bày đoạn văn với luận điểm rõ ràng, luận cứ và lập luận thuyết
phục; không mắc lỗi dùng từ, diễn đạt, ngữ pháp…….
b. Yêu cầu về nội dung: Học sinh có thể triển khai theo nhiều cách, nhưng
cần vận dụng tốt các thao tác phân tích, đánh giá…, đảm bảo một số nội dung sau:
MỞ ĐOẠN: Giới thiệu chung về bài thơ, trích dẫn đoạn thơ và nêu vấn đề
nghị luận: tình cha con thiêng liêng sâu sắc. 0,25
THÂN ĐOẠN: HS trình được một số yêu cầu sau:
1/ Cảm nhận về tình cha trong khổ thơ 1,2.
- Ở khổ thơ thứ nhất, tình cha được thể hiện qua lời dăn dạy con giản dị
nhưng chân thành sâu sắc.
+ Câu mở đầu bằng hình ảnh so sánh giản dị, người cha muốn nhắn nhủ con
rằng: cuộc sống không hề giản đơn như “ly nước mỗi ngày con uống.” mà
cuộc sống là một hành trình với những nhiều khó khăn, thử thách…
+ Ở những câu thơ tiếp theo, với việc sử dụng nghệ thuật ẩn dụ, liệt kê qua
những hình ảnh “vị đắng thú vị của cà phê,” “cay xé lưỡi của trái ớt,” và 0,5
“chát chua của trái chanh” biểu tượng cho những cung bậc cảm xúc mà
cuộc sống mang lại: những đắng cay, những thất bại, … Người cha dặn con
biết đối diện và chấp nhận những vị đắng, cay, chát chua trong cuộc sống,
điều đó sẽ giúp con trưởng thành.
=> Tình cha ở đây không chỉ là sự dạy bảo, mà còn là sự thấu hiểu,
quan tâm, lo lắng và mong mỏi con cái vững vàng trước những khó khăn.
- Đến khổ thơ thứ hai, vẫn bằng cách dặn con thủ thỉ tâm tình, tình cha
vẫn tiếp tục được thể hiện qua những lời khuyên bảo con hãy chấp nhận và
trải nghiệm những khó khăn, đau khổ trong cuộc sống để hiểu rõ hơn về bản
thân và thế giới xung quanh.
- Cha khuyên con không nên vội vàng tìm kiếm “vị ngọt” - những điều tốt
đẹp, thay vào đó, hãy chấp nhận và học hỏi từ những khó khăn, những đắng
cay chua chát mới chính là chìa khóa để hiểu rõ ý nghĩa cuộc đời.
- Cha còn mong muốn con có thể nhìn đời bằng đôi mắt tinh tường, lắng
nghe cuộc sống với sự nhạy bén, từ đó có được trí tuệ và sự khôn ngoan. 0,5
Nói với con những lời này, người cha muốn con hiểu rằng: chỉ có trí tuệ và
sự nhạy bén mới giúp con vượt qua những thăng trầm của cuộc sống, đối
diện với cuộc đời.
=>Lời cha dặn dung dị mà sâu sắc, đó chính những bài học sâu sắc, là
hành trang quý giá cho con trên con đường trưởng thành.
=> Có thể nói, tình cha trong đoạn thơ này thật sâu sắc và vĩ đại, như
một ngọn đèn soi sáng, hướng dẫn con trên con đường trưởng thành đầy chông gai.
2/ Đánh giá về nghệ thuật của đoạn thơ
+ Thể thơ tự do, cách gieo vần, ngắt nhip linh hoạt phù hợp với nội dung
diễn đạt cảm xúc và suy tư của người cha. 0,25
+ Ngôn ngữ giản dị; hình ảnh thơ giàu ý nghĩa biểu tượng kết hợp với việc