Giáo án Lịch Sử 9 Kết nối tri thức (Năng lực số) - Phiên bản 2

Bài 1: NƯỚC NGA VÀ LIÊN XÔ TỪ NĂM 1918 ĐẾN NĂM 1945
Thời gian thực hiện: 1 tiết
I. MỤC TÊU: Sau khi học xong bài, giúp học sinh 1. Về kiến thức
- Nêu được những nét chính về nước Nga trước khi Liên Xô được thành lập.
- Trình bày được những thành tựu và chỉ ra được những hạn chế của công cuộc xây
dựng chủ nghĩa xã hội ở Liên Xô.
* HSKTTT: Trình bày được một số thành tựu của công cuộc xây dựng chủ nghĩa xã hội ở Liên Xô. 2. Về năng lực - Năng lực chung
+ Năng lực tự chủ và tự học thông qua việc tự lực thực hiện các nhiệm vụ được giao trên lớp và ở nhà.
+ Năng lực giao tiếp và hợp tác qua hoạt động thảo luận nhóm hoặc cặp đôi trong
các nhiệm vụ học tập.
- Năng lực chuyên biệt
+ Năng lực tìm hiểu lịch sử: quan sát tranh, ảnh, lược đồ; khai thác và sử dụng được
thông tin tư liệu để tìm hiểu về nước Nga Xô viết từ năm 1918 đến năm 1945.
+ Năng lực nhận thức và tư duy lịch sử: biết khai thác tranh, ảnh, tư liệu, bảng số
liệu, kết hợp đọc thông tin trong SGK để nêu được những nét chính về nước Nga trước khi
Liên Xô được thành lập; trình bày những thành tựu và chỉ ra được những hạn chế của công
cuộc xây dựng chủ nghĩa xã hội ở Liên Xô.
+ Năng lực vận dụng kiến thức, kĩ năng đã học để viết đoạn văn ngắn giới thiệu về
thành tựu ấn tượng nhất trong công cuộc xây dựng chủ nghĩa xã hội ở Liên Xô.
- Năng lực số: 1.2.TC2a: Phân tích, so sánh và đánh giá các nguồn dữ liệu số. Tìm
kiếm và đối chiếu các tư liệu ảnh/video số về nhà máy thủy điện Đni-ép (Hình 1.1) từ các
trang lưu trữ khác nhau để đánh giá tính xác thực.
- Năng lực AI: NL b (A3): Sử dụng AI để tóm tắt các thành tựu kinh tế của Liên Xô
dựa trên tư liệu bảng số liệu. 3. Về phẩm chất
- Chăm chỉ: học tập và sưu tầm những tư liệu lịch sử có liên quan đến nội dung bài học.
- Trách nhiệm: Bài học góp phần bồi dưỡng ý thức khâm phục và tự hào về những
thành tựu mà nhân dân Liên Xô đạt được trong công cuộc xây dựng chủ nghĩa xã hội; từ
đó nhận thức được sức mạnh, tính ưu việt; đồng thời tránh ngộ nhận, phủ nhận quá khứ lịch
sử và những thành tựu vĩ đại mà nhân dân Liên Xô đã lao động quên mình để đạt được trong giai đoạn này.
II. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU 1. Đối với giáo viên
- Máy tính, tranh ảnh, lược đồ về Lược đồ nước Nga Xô viết chống thù trong, giặc
ngoài (1918 – 1920).
- Một số tư liệu liên quan đến bài học. - Phiếu học tập. 2. Đối với học sinh
- Bảng phụ, giấy A0 khổ to.
- Sưu tầm tư liệu liên quan đến bài học.
III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
Trước khi vào nội dung bài học, GV giới thiệu sơ lược nội dung của chương trình
môn LS&ĐL 9 và phân môn Lịch sử 9 và chương I.
1. Hoạt động khởi động
a. Mục tiêu: Giúp học sinh Kết nối những điều HS đã biết với những điều HS chưa
biết, tạo tâm thế hứng khởi, kích thích sự tò mò, từ đó đưa học sinh vào tìm hiểu nội dung
bài học, tạo tâm thế cho học sinh đi vào tìm hiểu bài mới qua kĩ thuật KWL.
b. Tổ chức thực hiện
Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập.
- Giáo viên phát cho mỗi học sinh một bảng KWL. Sau đó, yêu cầu học sinh hoàn
thành cột K và cột W (cột L sau khi học xong bài hõ rồi yêu cầu HS hoàn thành). K W L
Liệt kê những điều em đã Liệt kê những điều em Liệt kê những điều em đã
biết về nước Nga và Liên muốn biết thêm về nước học được về nước Nga và
Xô từ năm 1918 đến năm Nga và Liên Xô từ năm Liên Xô từ năm 1918 đến 1945 1918 đến năm 1945 năm 1945
- Năng lực số: 1.2.TC2a: "Giáo viên tổ chức cho học sinh tìm kiếm, đối chiếu hình
ảnh và video về Nhà máy thủy điện Đni-ép từ nhiều nguồn dữ liệu số khác nhau; từ đó
phân tích, so sánh và đánh giá mức độ tin cậy của các nguồn thông tin nhằm phát triển
năng lực số 1.2.TC2a theo Khung năng lực số học sinh.": Đây là một trong những thành
tựu tiêu biểu về kinh tế của công cuộc xây dựng CNXH ở Liên Xô. Gợi ý:
Bước 1. Giao nhiệm vụ: Giáo viên yêu cầu học sinh sử dụng điện thoại hoặc máy
tính tìm kiếm hình ảnh, video về Dnieper Hydroelectric Station trên các nguồn khác nhau như:
- Trang bách khoa trực tuyến.
- Website bảo tàng, lưu trữ lịch sử. - Báo điện tử. - Kênh video giáo dục.
Bước 2. Thu thập và đối chiếu dữ liệu Học sinh ghi lại: - Tên nguồn. - Thời gian đăng tải. - Nội dung mô tả.
- Hình ảnh hoặc video minh họa. Sau đó so sánh:
- Hình ảnh có giống với hình trong SGK hay không.
- Thông tin về thời gian xây dựng, quy mô, vị trí có thống nhất giữa các nguồn không.
- Có nguồn nào thiếu thông tin hoặc đưa thông tin khác biệt không.
Bước 3. Đánh giá độ tin cậy: Học sinh thảo luận theo các tiêu chí:
- Nguồn có rõ tác giả hoặc cơ quan phát hành không?
- Thông tin có được nhiều nguồn khác xác nhận không?
- Hình ảnh có dấu hiệu chỉnh sửa hoặc cắt ghép không?
- Nguồn có mục đích giáo dục, nghiên cứu hay chỉ mang tính chia sẻ cá nhân?
Bước 4. Báo cáo kết quả: Học sinh trình bày:
- Nguồn đáng tin cậy nhất.
- Những điểm giống và khác nhau giữa các nguồn.
- Kết luận về tính xác thực của hình ảnh/video đã thu thập.
Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ.
Bước 3: Báo cáo kết quả.
Bước 4: Đánh giá, chuẩn kiến thức
GV nhận xét. Từ các ý kiến của HS, GV tổng hợp và giới thiệu bài mới: Trong lịch
sử thế giới, Liên Xô là nước đầu tiên tiến hành xây dựng chủ nghĩa xã hội song hiện nay
không còn tên gọi Liên Xô nữa. Vì sao Liên Xô được thành lập? Liên Xô được thành lập khi
nào và đạt được thành tựu gì trong công cuộc xây dựng chủ nghĩa xã hội từ năm 1918 đến
năm 1945? Bài học hôm nay sẽ giúp các em trả lời những câu hỏi trên.
2. Hoạt động hình thành kiến thức
Hoạt động 1. 1. Nước Nga Xô viết từ năm 1918 đến năm 1922 a. Mục tiêu
- Nêu được những nét chính về nước Nga trước khi Liên Xô được thành lập.
b. Tổ chức thực hiện
Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ học tập
- GV yêu cầu HS dựa thông tin trong SGK, tranh ảnh, lược đồ về Lược đồ nước Nga
Xô viết chống thù trong, giặc ngoài (1918 – 1920). chia lớp thành 8 nhóm, thực hiện thảo
luận nhóm, kĩ thuật sơ đồ tư duy, thời gian 7 phút.
+ Câu hỏi: Những nét chính về nước Nga trước khi Liên Xô được thành lập (sơ đồ tư
duy: Khó khăn, biện pháp, kết quả)
Bước 2. Thực hiện nhiệm vụ học tập
Các nhóm đọc SGK, quan sát tranh, thực hiện yêu cầu. GV theo dõi, hỗ trợ. GV có
thể định hướng thêm bằng 1 số câu hỏi liên quan để tìm ra kiến thức.
Bước 3. Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận
- GV chọn 1 nhóm để trình bày, các nhóm khác phản biện.
Bước 4. Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập
Đánh giá: HS-HS, GV-HS, GV chốt kiến thức. (Yêu cầu HS thực hiện kĩ thuật 3-2-
1: cho 3 lời khen; 2 hạn chế và 1 lời góp ý hoặc 1 câu hỏi chất vấn).
GV mở rộng thêm: GV cho HS làm việc cá nhân để trả lời câu hỏi: Vì sao nhân dân Xô
viết bảo vệ được thành quả của Cách mạng tháng Mười? (nhờ sự ủng hộ của nhân dân, lòng
yêu nước được phát huy mạnh mẽ để bảo vệ chế độ mới, Hồng quân chiến đấu dũng cảm để
bảo vệ Tổ quốc, các chính sách của Đảng Bôn-sê-vích phù hợp đã đem lại nhiều kết quả tích cực). Sản phẩm
1. Nước Nga Xô viết từ năm 1918 đến năm 1922 Nội dung Nét chính
Khó khăn Sau thắng lợi của Cách mạng tháng Mười (1917), quân đội 14 nước đế
quốc (Anh, Pháp, Mỹ, Nhật,…) đã câu kết với các thế lực phản cách
mạng trong nước mở cuộc tấn công vũ trang vào nước Nga Xô viết.
Biện pháp Từ năm 1919, Nhà nước Xô viết đã thực hiện Chính sách cộng sản thời
chiến (quốc hữu hoá toàn bộ các xí nghiệp, trưng thu lương thực thừa
của nông dân, thi hành chế độ lao động bắt buộc,…) và kiểm soát được
các ngành kinh tế then chốt.
Tháng 3 – 1921, Đảng Bôn-sê-vích đã quyết định thực hiện Chính sách
kinh tế mới (NEP). Nội dung cơ bản là bãi bỏ trưng thu lương thực thừa
và thay thế bằng chính sách thu thuế lương thực, thực hiện tự do buôn
bán, cho phép tư nhân được mở các xí nghiệp nhỏ, khuyến khích tư bản
nước ngoài đầu tư kinh doanh ở Nga,…. Kết quả
Nước Nga Xô viết đã từng bước vượt qua khủng hoảng, phục hồi kinh tế
và đời sống nhân dân được cải thiện.
Hoạt động 2: 2. Liên Xô từ năm 1922 đến năm 1945 a. Mục tiêu
- Trình bày được những thành tựu và chỉ ra được những hạn chế của công cuộc xây
dựng chủ nghĩa xã hội ở Liên Xô.
* HSKT: Trình bày được một số thành tựu của công cuộc xây dựng chủ nghĩa xã hội ở Liên Xô.
b. Tổ chức thực hiện
Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ học tập
- GV yêu cầu HS dựa thông tin trong SGK, chia lớp thành 8 nhóm, thực hiện thảo
luận nhóm (hoàn thành phiếu học tập sau), thời gian 7 phút. PHIẾU HỌC TẬP Lĩnh vực Thành tựu Hạn chế Chính trị Kinh tế
Xã hội, văn hoá, giáo dục
* HSKT: Trình bày được một số thành tựu của công cuộc xây dựng chủ nghĩa xã hội ở Liên Xô.
- Năng lực AI: NL b (A3): Sử dụng AI để tóm tắt các thành tựu kinh tế của Liên Xô
dựa trên tư liệu bảng số liệu.
"Giáo viên hướng dẫn học sinh sử dụng công cụ AI để tóm tắt các thành tựu kinh tế
của Liên Xô từ bảng số liệu trong SGK; đồng thời yêu cầu học sinh đối chiếu kết quả do
AI tạo ra với dữ liệu gốc để đánh giá độ chính xác và hoàn thiện nội dung. Qua đó phát
triển năng lực AI NL b (A3): sử dụng AI hỗ trợ xử lí, tổng hợp và trình bày thông tin phục vụ học tập." Gợi ý:
Bước 1. Giao nhiệm vụ: Giáo viên cung cấp cho học sinh bảng số liệu về thành tựu
kinh tế của Liên Xô (sản lượng công nghiệp, điện năng, thép, than đá,...).
Yêu cầu học sinh nhập dữ liệu hoặc chụp ảnh bảng số liệu vào công cụ AI và sử dụng câu lệnh:
"Hãy đọc bảng số liệu sau và tóm tắt những thành tựu nổi bật của nền kinh tế Liên
Xô trong giai đoạn này bằng khoảng 3–5 câu."
Bước 2. AI xử lí dữ liệu. AI tạo ra bản tóm tắt, ví dụ:
"Dựa trên bảng số liệu, nền kinh tế Liên Xô đạt tốc độ phát triển nhanh trong lĩnh
vực công nghiệp nặng. Sản lượng điện, than và thép tăng mạnh qua các năm, đưa Liên Xô
trở thành một trong những cường quốc công nghiệp hàng đầu thế giới. Những thành tựu
này phản ánh kết quả của công cuộc xây dựng chủ nghĩa xã hội và các kế hoạch phát triển kinh tế."
Bước 3. Kiểm chứng kết quả AI
Học sinh đối chiếu với bảng số liệu để trả lời:
- AI đã nêu đúng những chỉ số nổi bật chưa?
- Có thông tin nào chưa chính xác hoặc chưa đầy đủ không?
- Cần bổ sung những nhận xét nào từ dữ liệu?
Bước 4. Hoàn thiện sản phẩm. Học sinh chỉnh sửa, bổ sung nội dung AI tạo ra để có
bản tóm tắt chính xác nhất.