(Ôn thi Viên chức Tiểu học) Hệ thống các nghiệp vụ chuyên môn

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
CHƯƠNG TRÌNH GIÁO DỤC PHỔ THÔNG MÔN NGỮ VĂN
(Ban hành kèm theo Thông tư số 32/2018/TT-BGDĐT
ngày 26 tháng 12 năm 2018 của Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo) Hà Nội, 2018 MỤC LỤC I. ĐẶC ĐIỂM MÔN HỌC 4
II. QUAN ĐIỂM XÂY DỰNG CHƯƠNG TRÌNH 5
II. MỤC TIÊU CHƯƠNG TRÌNH 5 1. Mục tiêu chung 5
2. Mục tiêu cấp tiểu học 6 1.
Mục tiêu cấp trung học cơ sở 6 2.
Mục tiêu cấp trung học phổ thông 7 II. YÊU CẦU CẦN ĐẠT 7 1.
Yêu cầu cần đạt về phẩm chất chủ yếu và năng lực chung 7 2.
Yêu cầu cần đạt về năng lực đặc thù 7 III. NỘI DUNG GIÁO DỤC 11 1. Nội dung khái quát 11 2. Nội dung cụ thể 15 IV. PHƯƠNG PHÁP GIÁO DỤC 68 1. Định hướng chung 68 2.
Định hướng về phương pháp hình thành, phát triển các phẩm chất chủ yếu và năng lực chung 68 3.
Định hướng về phương pháp hình thành, phát triển các năng lực đặc thù70
3.1. Phương pháp dạy đọc 70
3.2. Phương pháp dạy viết 71
3.3. Phương pháp dạy nói và nghe 72
V. ĐÁNH GIÁ KẾT QUẢ GIÁO DỤC 73 1. Mục tiêu đánh giá 73 2. Căn cứ đánh giá 73 3. Nội dung đánh giá 73 4. Cách thức đánh giá 74
VI. GIẢI THÍCH VÀ HƯỚNG DẪN THỰC HIỆN CHƯƠNG TRÌNH 75 1. Giải thích thuật ngữ 75 2.
Thời lượng thực hiện chương trình 77 3. Thiết bị dạy học 78 4.
Yêu cầu lựa chọn văn bản (ngữ liệu) 79
VII.DANH MỤC VĂN BẢN (NGỮ LIỆU) GỢI Ý LỰA CHỌN Ở CÁC LỚP 79 Truyện, văn xuôi 80 Thơ, ca dao, đồng dao 81 Văn bản thông tin 82 Truyện, văn xuôi 82 Thơ, ca dao, câu đố 83 Kịch 83 Văn bản thông tin 83 Truyện, tiểu thuyết 84 Thơ, ca dao, tục ngữ 84 Kí, tản văn 85 Văn nghị luận 85 Văn bản thông tin 85 Truyện, tiểu thuyết 86
Thơ, ca dao, truyện thơ Nôm 86 Kịch, chèo 87 Văn nghị luận 87 Văn bản thông tin 88 Truyện, tiểu thuyết 88
Thơ, truyện thơ, phú, văn tế 89 Kịch, tuồng, chèo 90 Kí 91 Văn nghị luận 91 Văn bản thông tin 92
I. ĐẶC ĐIỂM MÔN HỌC
Ngữ văn là môn học thuộc lĩnh vực Giáo dục ngôn ngữ và văn học, được học từ lớp 1
đến lớp 12. Ở cấp tiểu học, môn học này có tên là Tiếng Việt; ở cấp trung học cơ sở và
cấp trung học phổ thông có tên là Ngữ văn.
Ngữ văn là môn học mang tính công cụ và tính thẩm mĩ - nhân văn; giúp học sinh có
phương tiện giao tiếp, làm cơ sở để học tập tất cả các môn học và hoạt động giáo dục
khác trong nhà trường; đồng thời cũng là công cụ quan trọng để giáo dục học sinh
những giá trị cao đẹp về văn hóa, văn học và ngôn ngữ dân tộc; phát triển ở học sinh
những cảm xúc lành mạnh, tình cảm nhân văn, lối sống nhân ái, vị tha,. .
Thông qua các văn bản ngôn từ và những hình tượng nghệ thuật sinh động trong các
tác phẩm văn học, bằng hoạt động đọc, viết, nói và nghe, môn Ngữ văn có vai trò to
lớn trong việc giúp học sinh hình thành và phát triển những phẩm chất tốt đẹp cũng
như các năng lực cốt lõi để sống và làm việc hiệu quả, để học suốt đời.
Nội dung môn Ngữ văn mang tính tổng hợp, bao gồm cả tri thức văn hoá, đạo đức,
triết học,. . liên quan tới nhiều môn học và hoạt động giáo dục khác như Lịch sử, Địa
lý, Nghệ thuật, Giáo dục công dân, Ngoại ngữ, Tự nhiên và Xã hội, Hoạt động trải
nghiệm, Hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp,… Môn Ngữ văn cũng liên quan mật
thiết với cuộc sống; giúp học sinh biết quan tâm, gắn bó hơn với đời sống thường nhật,
biết liên hệ và có kỹ năng giải quyết các vấn đề nảy sinh trong thực tiễn.
Nội dung cốt lõi của môn học bao gồm các mạch kiến thức và kỹ năng cơ bản, thiết
yếu về tiếng Việt và văn học, đáp ứng các yêu cầu cần đạt về phẩm chất và năng lực
của học sinh ở từng cấp học; được phân chia theo hai giai đoạn: giai đoạn giáo dục cơ
bản và giai đoạn giáo dục định hướng nghề nghiệp.
Giai đoạn giáo dục cơ bản: Chương trình được thiết kế theo các mạch chính tương ứng
với các kỹ năng đọc, viết, nói và nghe. Kiến thức tiếng Việt và văn học được tích hợp
trong quá trình dạy học đọc, viết, nói và nghe. Các ngữ liệu được lựa chọn và sắp xếp
phù hợp với khả năng tiếp nhận của học sinh ở mỗi cấp học. Mục tiêu của giai đoạn
này là giúp học sinh sử dụng tiếng Việt thành thạo để giao tiếp hiệu quả trong cuộc
sống và học tập tốt các môn học, hoạt động giáo dục khác; hình thành và phát triển
năng lực văn học, một biểu hiện của năng lực thẩm mỹ; đồng thời bồi dưỡng tư tưởng,
tình cảm để học sinh phát triển về tâm hồn, nhân cách.
Giai đoạn giáo dục định hướng nghề nghiệp: Chương trình củng cố và phát triển các
kết quả của giai đoạn giáo dục cơ bản, giúp học sinh nâng cao năng lực ngôn ngữ và
năng lực văn học, nhất là tiếp nhận văn bản văn học; tăng cường kỹ năng tạo lập văn
bản nghị luận, văn bản thông tin có độ phức tạp hơn về nội dung và kỹ thuật viết; trang
bị một số kiến thức lịch sử văn học, lý luận văn học có tác dụng thiết thực đối với việc
đọc và viết về văn học; tiếp tục bồi dưỡng tư tưởng, tình cảm, tâm hồn, nhân cách để
học sinh trở thành người công dân có trách nhiệm. Ngoài ra, trong mỗi năm, những
học sinh có định hướng khoa học xã hội và nhân văn được chọn học một số chuyên đề
học tập. Các chuyên đề này nhằm tăng cường kiến thức về văn học và ngôn ngữ, kỹ