Dạng 1: Bài tập xác định thành phần nguyên tử
I. Lý thuyết và phương pháp giải
- Ba loại hạt cơ bản tạo nên nguyên tử là:
+ Hạt electron, kí hiệu là e, mang điện tích âm.
+ Hạt proton, kí hiệu là p, mang điện tích dương.
+ Hạt neutron, kí hiệu là n, không mang điện.
- Gọi số hạt proton, neutron, electron có trong nguyên tử lần lượt là P, N, E. Ta có:
+ Nguyên tử trung hòa về điện nên P = E.
+ Tổng số hạt có trong nguyên tử = P + E + N hay 2P + N.
+ Tổng số hạt có trong hạt nhân nguyên tử = P + N.
+ Tổng số hạt mang điện trong nguyên tử = P + E = 2P. - Chú ý:
+ Số hiệu nguyên tử (Z) = số đơn vị điện tích hạt nhân = số proton = số electron.
+ Số khối (A) = số proton + số neutron = P + N = Z + N.
+ Với các nguyên tử bền, ta luôn có: N 1 1,5 Z
II. Ví dụ minh họa
Ví dụ 1: Hạt nhân của nguyên tử nguyên tố A có 24 hạt, trong đó số hạt không mang điện
là 12. Số electron trong A là A. 12. B. 24. C. 13. D. 6. Hướng dẫn giải
Đáp án đúng là: A
Xét nguyên tử nguyên tố A:
+ Hạt nhân của nguyên tử có 24 hạt ⇒ số proton + số neutron = 24.
+ Số hạt không mang điện là 12 ⇒ số neutron là 12.
Vậy nguyên tử A có số electron = số proton = 24 – 12 = 12.
Ví dụ 2: X là nguyên tố hóa học có trong thành phần của muối ăn. Nguyên tử X có tổng
số các loại hạt bằng 52, trong đó số hạt mang điện nhiều hơn số hạt không mang điện là
16 hạt. Xác định thành phần các hạt cấu tạo nên nguyên tử X. Hướng dẫn giải
Gọi P, N và E lần lượt là số proton, neutron và electron của X. Trong đó P = E.
Nguyên tử X có tổng số các loại hạt bằng 52 nên:
P + N + E = 52 hay 2P + N = 52 (1)
Trong nguyên tử X, số hạt mang điện nhiều hơn số hạt không mang điện là 16 hạt nên:
(P + E) – N = 16 hay 2P – N = 16 (2)
Từ (1) và (2) ta có hệ phương trình: 2P + N = 52 2P − N =16 P =17 N =18
Vậy trong X có 17 proton; 17 electron và 18 neutron.
Ví dụ 3: Tổng số hạt proton, neutron và electron trong nguyên tử của nguyên tố X là 10.
Số khối của nguyên tử nguyên tố X là A. 3. B. 4. C. 6. D. 7. Hướng dẫn giải
Đáp án đúng là: D
Trong X: số proton = số electron = số hiệu nguyên tử (Z)
Đặt số neutron trong X là N. N
Với các nguyên tử bền ta có: 1 1,5 (1) Z Theo bài ra có:
Tổng số hạt proton, neutron và electron trong nguyên tử của nguyên tố X là 10 nên:
2Z + N = 10 ⇒ N = 10 – 2Z, thay vào (1) ta có: 10 − 2Z 1 1,52 Z ⇔ Z ≤ 10 – 2Z ≤ 1,52Z ⇔ 2,84 ≤ Z ≤ 3,33
Vậy Z = 3 thỏa mãn ⇒ N = 4.
Số khối của X bằng Z + N = 7.
III. Bài tập vận dụng
Câu 1: Fluorine và hợp chất của nó được sử dụng làm chất chống sâu răng, chất cách
điện, chất làm lạnh, vật liệu chống dính, ... Nguyên tử fluorine chứa 9 electron và có số
khối là 19. Tổng số hạt proton, electron và neutron trong nguyên tử fluorine là A. 19 B. 28 C. 30 D. 32 Hướng dẫn giải
Đáp án đúng là: B Trong nguyên tử fluorine:
Số hạt electron = số hạt proton = 9
Số khối A = Số proton + số neutron
⇒ Số neutron = 19 – 9 = 10
⇒ Tổng số hạt proton, electron và neutron trong nguyên tử fluorine là: 9 + 9 + 10 = 28 hạt.
Câu 2: Hợp kim chứa nguyên tố X nhẹ và bền, dùng chế tạo vỏ máy bay, tên lửa. Nguyên
tố X còn được sử dụng trong xây dựng, ngành điện và đồ gia dụng. Nguyên tử của nguyên
tố X có tổng số hạt (proton, electron, neutron) là 40. Trong nguyên tử X, tổng số hạt mang
điện nhiều hơn tổng số hạt không mang điện là 12.
Số proton và neutron trong X lần lượt là A. 13 và 14. B. 13 và 13. C. 14 và 13. D. 14 và 14. Hướng dẫn giải
Đáp án đúng là: A
Gọi số hạt proton, neutron, electron trong X lần lượt là P, N và E. Trong đó, P = E.
Theo bài ra, ta có hệ phương trình: 2P + N = 40 2P − N =12 P =13 N =14
Vậy số proton và neutron trong X lần lượt là 13 và 14.
Câu 3: Các hợp chất của nguyên tố Y được sử dụng như là vật liệu chịu lửa trong các lò
sản xuất sắt, thép, kim loại màu, thủy tinh và xi măng. Oxide của Y và các hợp chất khác
cũng được sử dụng trong nông nghiệp, công nghiệp hóa chất và xây dựng. Nguyên tử Y
có tổng số các hạt là 36. Số hạt không mang điện bằng một nửa hiệu số giữa tổng số hạt
với số hạt mang điện tích âm. Số khối của Y là A. 12. B. 24. C. 36. D. 40. Hướng dẫn giải
Đáp án đúng là: B
Gọi P, N và E lần lượt là số proton, neutron và electron của Y. Trong đó P = E.
Theo bài ra ta có hệ phương trình: P + E + N = 36 2P + N = 36 1 1 N = (36 − E) N = (36 − P) 2 2 P =12 N =12
Số khối của Y là A = P + N = 12 + 12 = 24.
Câu 4. Tổng số hạt cơ bản của 1 nguyên tử X là 82, trong đó tổng số hạt mang điện nhiều
hơn số hạt không mang điện là 22. Nguyên tử X là
Các dạng bài tập Hóa học 10 (có lời giải)
50
25 lượt tải
350.000 ₫
MUA NGAY ĐỂ XEM TOÀN BỘ TÀI LIỆU
Hướng dẫn thanh toán: Tài liệu Giáo Dục
Bước 1
Gửi phí vào TK
- Số tài khoản
- 1133836868 (Xem mã QR ↗)
- Ngân hàng
- MB · CT TNHH DAU TU VA DV GD VIETJACK
Bước 2
Hotline hỗ trợ: 084 283 45 85
Chúng tôi đảm bảo đủ số lượng đề đã cam kết hoặc có thể nhiều hơn, tất cả có BẢN WORD, LỜI GIẢI CHI TIẾT và tải về dễ dàng.
Để tải tài liệu gốc về máy bạn click vào nút Tải Xuống ở trên!
- Chuyên đề các dạng bài tập Hóa học 10 được biên soạn theo từng Chủ đề đầy đủ phương pháp giải, ví dụ minh họa, trắc nghiệm 4 phương án lựa chọn, có đúng sai, trả lời ngắn có lời giải giúp Giáo viên có thêm tài liệu giảng dạy môn Hóa học 10.
- Tài liệu gồm:
- Trắc nghiệm 4 phương án lựa chọn theo từng Chủ đề
- 27 dạng bài tập: đầy đủ phương pháp giải, ví dụ minh họa, trắc nghiệm 4 phương án lựa chọn, có đúng sai, trả lời ngắn có lời giải
+ Chủ đề 1: 5 dạng
+ Chủ đề 2: 5 dạng
+ Chủ đề 3: 6 dạng
+ Chủ đề 4: 4 dạng
+ Chủ đề 5: 2 dạng
+ Chủ đề 6: 3 dạng
+ Chủ đè 7: 2 dạng
Đánh giá
4.6 / 5(50 )5
4
3
2
1
Trọng Bình
Tài liệu hay
Giúp ích cho tôi rất nhiều
Duy Trần
Tài liệu chuẩn
Rất thích tài liệu bên VJ soạn (bám sát chương trình dạy)
