Câu hỏi ôn thi Trạng Nguyên Tiếng Việt lớp 3 Chủ điểm 11: Câu cảm thán, câu cầu khiến

CHỦ ĐIỂM 11: CÂU CẢM, CÂU CẦU KHIẾN
A - KIẾN THỨC CẦN NHỚ 1. Câu cảm
- Khái niệm: Câu cảm (câu cảm thán) là câu dùng để bộc lộ cảm xúc (vui mừng, thán phục, đau
xót, ngạc nhiên,. ) của người nói.
- Ví dụ:Chiếcváynàyđẹpquá!
Bạn Thưong thông minh thật! - Dấu hiệu nhận biết:
+ Trong câu cảm, thường có các từ ngữ: ôi, chào, chà, trời, quá lắm, thật,. .
+ Khi viết, cuối câu cảm thường có dấu chấm than (!)
- Ví dụ:Trờiơi!Xuânhômnayxinhquá!
Ôi chao! Cậu bất ngờ tới làm mình bất ngờ quá! Tác dụng của câu cảm:
+ Câu cảm thán dùng để nói lên ý kiến cá nhân của người viết, người đọc mà ý kiến đó
mang nghĩa bộc lộ cảm xúc thật về sự vật, sự việc đó.
+ Dùng để cảm ơn người khác về sự giúp đỡ lớn lao hay không thể diễn tả hết ý nghĩa của câu nói.
+ Dùng để bộc lộ nỗi buồn khi thất bại hoặc mất đi một điều quý giá nhất mà ta có.
+ Để nói lên điều bất ngờ mà mình gặp qua trong cuộc sống. 2. Câu cầu khiến
- Khái niệm: Câu cầu khiến là câu có những từ cầu khiến như: hãy, đừng, chớ,. . đi, thôi,
nào,. .hay ngữ điệu cần cầu khiến; dùng để ra lệnh, yêu cầu, đề nghị, khuyên bảo,.
Khi viết, câu cầu khiến thường kết thúc bằng dấu chấm than, nhưng khi ý cầu khiến không
được nhấn mạnh thì có thể kết thúc bằng dấu chấm.
- Những câu cầu khiến sẽ có những từ mang tính chất điều khiển, ra lệnh, yêu cầu như là:
Thôi, đừng lo lắng (từ Thôi, đừng – Để khuyên bảo).
Cứ về đi (từ Đi – Để yêu cầu).
Đi thôi con (từ Đi, thôi – Để yêu cầu).
- Hai câu giống nhau về hình thức nhưng khác nhau về nội dung, ngữ điệu đọc cũng khác nhau.
a. Nãy anh Tuấn gọi bạn làm gì vậy? - Mở cửa.
"Mở cửa" ở đây là câu trần thuật dùng để trả lời câu hỏi.
b. Đang ngồi viết thư, tôi bỗng nghe tiếng ai đó vọng vào: - Mở cửa!
"Mở cửa" ở đây là câu cầu khiến dùng để ra lệnh, đề nghị.
Vậy: Câucầukhiếncótừcầukhiến,ngữđiệucầukhiếndùngđểralệnh,yêucầu,đềnghị..
Khi viết có dấu chấm than cuối câu hoặc dấu (.)
- Dấu hiệu nhận biết câu cầu khiến
Thông thường để nhận biết một câu bất kỳ là câu cầu khiến hay không có thể dựa vào một
số dấu hiệu nhất định. Các dấu hiệu bao gồm:
+ Nếu trong câu tồn tại các từ ngữ mang ngữ điệu cầu khiến như: thôi, hãy, đừng, chớ, đi,
thôi, nào, đi thôi, thôi đừng, thôi nào. . thì chắc chắn đó là 1 câu cầu khiến. Ví dụ:Hãyimlặngđi!
Thôi đừng ngủ nữa. Dậy đi chơi với tớ đi!
+ Nếu kết thúc câu bằng dấu chấm than hoặc dấu chấm và ngữ điệu, ý nghĩa câu mang tính
chất ra lệnh, khuyên bảo hoặc đề nghị. Đừng buồn nữa! Hãy giữ gìn sức khỏe.
Nếu câu có ý nghĩa sai bảo, lời mệnh lệnh, một lời khuyên, một lời đề nghị thì đó
cũng có thể là câu cảm thán. B - BÀI TẬP
Câu 1: Câu “Cái váy này xinh quá!” thuộc kiểu câu nào? a/ Câu cảm b/ Câu cầu khiến c/ Câu hỏi d/ Câu nêu hoạt động
Câu 2: Cho đoạn văn sau và cho biết nhận xét nào đúng?
Có một cô bé đăng kí tham gia đội đồng ca thành phố nhưng không đuợc nhận. Cô bé rất
buồn, cô ngồi khóc một mình trong công viên. Cô tự hởi: “Tại sao mình lại không được nhận?”.
Rồi cô hát khe khẽ, hết bài này đến bài khác. Bỗng có ai đó khen: “Cháu hát hay quá!".
a/ Đoạn văn trên có 1 câu cảm.
b/ Các từ in đậm trong đoạn văn trên là từ chỉ đặc điểm.
c/ Câu đuợc gạch chân trong bài là câu cầu khiến.
d/ Câu đuợc gạch chân trong bài là câu câu cảm.
Câu 3 Em hãy cho biết câu hỏi nào dưới đây không dùng để hỏi?
a/ Mẹ lấy giúp con chiếc bát trên cao được không ạ? b/ Mẹ đang làm gì thế ạ? c/ Mẹ đi đâu đấy ạ?
d/ Mẹ đã ăn cơm chưa ạ?
Câu 4. Câu nào dưới đây là câu cầu khiến? a/ Tớ xin lỗi cậu. b/ Cậu đang làm gì thế? c/ Chào cậu nhé!
d/ Cậu đừng nói chuyện nữa đế cô giảng bài!
Câu 5. Câu nào dưới đây là câu cầu khiến?
a/ Cậu có đi vứt rác không?
b/ Cậu vứt rác ở đâu thế? c/ Cậu vứt rác à?
d/ Cậu hãy bỏ rác vào thùng nhé!
Câu 6: Chuyển câu “Hằng phấn đấu học giỏi.” thành câu cầu khiến.
a/ Hằng đã phấn đấu học giỏi chưa?
b/ Hằng hãy phấn đấu học giỏi nhé!
c/ Hằng sẽ phấn đấu học giỏi.
d/ Hằng có phấn đấu học giỏi không?
Câu 7: Trong các câu sau câu nào là câu cầu khiến? a/ Trời nắng quá!
b/ Hôm nay, trời rất nắng. c/ Trời có nắng không?
d/ Con hãy đội mũ vào kẻo nắng!
Câu 8: Nhận xét nào đúng với đoạn trích dưới đây?
(1) Một anh chiến sĩ đến nâng con cá lên hai bàn tay nói nựng:
- (2) Có đau không, chú mình? (3) Lần sau khi nhảy múa phải chú ý nhé! (4) Đừng có nhảy lên boong tàu!.
a/ Trong đoạn trích của 3 câu cầu khiến.
b/ Câu (3) và (4) trong đoạn trích là câu cầu khiến.
c/ Các từ in đậm trong đoạn trích là từ chỉ đặc điểm. d/ Câu (2) là câu cảm.
Câu 9: Câu nào dưới đây là câu cảm?
a/ Ôi! Bông hoa này mới đẹp làm sao!
b/ Bông hoa này có màu hồng phấn.
c/ Bông hoa này có đẹp không?
d/ Bông hoa này đẹp như thế nào?
Câu 10: Câu nào là câu cảm trong các câu sau? a/ Đóng cửa vào đi!
b/ Hôm nay, trời lạnh quá! c/ Hôm nay, trời lạnh.
d/ Hôm nay, trời có lạnh không?
Câu 11: Nhận xét nào đúng với đoạn trích dưới đây?
“(1) Tên sĩ quan phát xít không còn tin ở mắt mình nữa. (2) Trước mắt hắn vẫn là chú
bé mà hắn đã ra lệnh cho bọn lính bắn chết đêm qua. (3) Tên sĩ quan đưa tay lau mồ hôi vã ra trên trán và rền rĩ:
- (4) Ôi lạy chúa! (5) Đất nước này thật là ma quỷ!”
a/ Câu (4) và (5) là câu cầu khiến.
b/ Câu (4) và (5) là câu cảm.
c/ Câu (1) và (4) và câu cầu khiến
d/ Câu (3) là câu nêu đặc điểm.
Câu 12: Cô giáo yêu cầu các bạn hãy đặt câu cảm để bài tỏ sự thán phục trong hình huống
sau: “Côgiáoramộtbàitoánkhó,cảlớpchỉcómộtbạnlàmđược”.Em
Bạn Lan: “Bạn giỏi quá!”
Bạn Nga: “Bạn siêu thật đấy!”
Bạn Hoài: “Bạn có làm được bài này không?”
Bạn Cúc: “Bạn có thể giúp mình bài này không? Bạn nào làm đúng? a/ Bạn Lan và Hoài b/ Bạn Lan và Nga c/ Bạn Nga và Hoài d/ Bạn Nga và Cúc
Câu 13: Cho tình huống:
“Vào ngày sinh nhật em, một người bạn cũ học cùng lớp giờ đã chuyển đi trường
khác bất ngờ xuất hiện chúc mừng sinh nhật em.”
Câu nói nào dưới đây phù hợp thể hiện sự ngạc nhiên và vui mừng của em trong hình huống này: a/ Cậu học giỏi quá! b/ Hôm nay, cậu xinh quá!
c/ Ôi! Lâu quá mới gặp cậu! d/ Cậu tới đây làm gì?
Câu 14: Chuyển câu kể sau thành câu cảm.
Con mèo này bắt chuột giỏi.
a/ Con mèo này biết bắt chuột ư?
b/ Con mèo này bắt chuột giỏi quá!
c/ Con mèo này bắt chuột kiểu gì vậy?
d/ Con mèo hãy bắt chuột đi!
Câu 15: Câu cảm sau thể hiện cảm xúc gì? “A! Mẹ đã về!” a/ lo lắng b/ mừng rỡ c/ ghê sợ d/ thán phục
Câu 16: Câu cảm sau thể hiện cảm xúc gì?
“Ôi! Bạn Mạnh giỏi quá!” a/ lo lắng b/ mừng rỡ c/ ghê sợ d/ thán phục
Câu 17. Câu nào dưới đây là câu khiến?
a/ Ngoài đồng, gió thổi mát quá!
b/ Trời sắp mưa rồi, con cất quần áo đi!
c/ Bà dặn em đi đến nơi về đến chốn.
d/ Mẹ và chị đi siêu thị.
Câu 18: Câu nào dưới đây là câu cầu khiến?
a/ Vân hãy mở cửa giúp mình nhé! b/ Vân đang mở cửa.
c/ Vân mở cửa làm gì thế? d/ Vân mở cửa rồi.
Câu 19. Câu nào dưới đây là câu cảm?
a/ Mái tóc của bạn Thuỷ dài ghê!
b/ Mùa thu có gió heo may se lạnh.
c/ Ngoài trời đang đổ mưa rào.
d/ Đừng ra ngoài khi trời có sấm chớp!
Câu 20. Câu nào dưới đây là câu khiến?
a/ Em rất yêu ngôi nhà của mình!
b/ Con dọn dẹp phòng cùng chị nhé!
c/ Chị của em là sinh viên đại học.
d/ Chị hướng dẫn em lau nhà, gấp quần áo.
Câu 21. Câu nào dưới đây là câu cảm?
a/ Bạn phải nhớ viết thư cho tớ nhé!
b/ Em đang viết thư cho Dung. c/ Em rất nhớ bạn Dung!
d/ Dung là lớp trưởng lớp em.
Câu 22. Đáp án nào dưới đây là câu khiến?
a/ Hút thuốc lá có hại cho sức khoẻ.
b/ Con chớ đi ra ngoài một minh. c/ Mẹ đưa em đi học. d/ Ai cũng yêu thương em!
Câu 23. Câu nào dưới đây là câu cầu khiến?
a/ Chúng ta hãy cùng nhau vứt rác đúng nơi quy định nhé!
b/ Nam là đội trưởng đội bóng này.
c/ Cậu ấy học tập chăm chỉ quá!
d/ Mai cho tớ mượn chiếc bút chì được không?
Câu 24. Câu nào dưới đây là câu cảm?
a/ Cuối tuần này, cậu sang nhà tớ chơi nhé!
b/ Bó hoa hồng này tươi và đẹp quá!
c/ Bầu trời hôm nay có một màu xanh biếc.
d/ Trên trảng đất trống mọc đầy những tai nấm rơm nhỏ nhắn.
Câu 25. Câu nào dưới đây là câu cảm?
a/ Em yêu cô giáo biết bao nhiêu!
b/ Con nhớ chú ý lắng nghe cô giảng bài nhé! c/ Con mau đi học đi!
d/ Bạn có bao nhiêu cái bút?