SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TÂY NINH
KÌ THI CHỌN HỌC SINH GIỎI
TRUNG HỌC PHỔ THÔNG CẤP TỈNH ĐỀ CHÍNH THỨC NĂM HỌC 2025-2026 Môn: LỊCH SỬ
Thời gian: 180 (phút không kể thời gian giao đề) Ngày thi: 05/8/2025
Đề thi gồm 02 trang, 07 câu
Câu 1 (3,0 điểm): Với hiểu biết và kiến thức đã học về lịch sử thế giới, anh (chị) hãy:
a) Nêu sơ lược hiểu biết về Trí tuệ nhân tạo (AI) và đề xuất những biện pháp mà thế hệ trẻ cần thực hiện để làm chủ lĩnh vực này.
b) Làm rõ tác động của thắng lợi phong trào giải phóng dân tộc ở thế kỉ XX đến quan hệ quốc tế và vai trò của cách
mạng Việt Nam trong phong trào đó.
Câu 2 (2,5 điểm): Hãy khái quát nội dung của chiến lược kinh tế hướng ngoại. Tại sao nhóm các nước sáng lập ASEAN
phải chuyển sang thực hiện chiến lược này từ những năm 60 - 70 của thế kỉ XX? Sơ lược những thành tựu của nhóm
nước này đạt được sau thời điểm trên.
Câu 3 (2,5 điểm): Trình bày ý kiến về nhận định: Sự tồn tại của Trật tự thế giới hai cực I-an-ta không phù hợp với lợi
ích chung của cộng đồng quốc tế. Tại sao sau khi trật tự này sụp đổ, các vấn đề an ninh lại trở nên phức tạp và khó kiểm soát hơn trước?
Câu 4 (3,0 điểm): Đọc đoạn tư liệu kết hợp với kiến thức đã học, anh (chị) hãy trả lời các câu hỏi dưới đây:
“Ta thà làm ma nước Nam, chứ không thèm làm vương đất Bắc!”
(Viện Sử học, Lịch sử Việt Nam, tập 2, NXB Khoa học xã hội, Hà Nội, 2013, tr. 532)
a) Câu nói trên của ai và được ra đời trong hoàn cảnh nào? Nó thể hiện ý nghĩa tư tưởng và giá trị biểu tượng gì trong cuộc kháng chiến?
b) Có thể rút ra những bài học nào về tinh thần dân tộc, chủ quyền và danh dự quốc gia qua câu nói trên?
Câu 5 (3,0 điểm): Phong trào yêu nước đầu thế kỉ XX có những điểm kế thừa và chuyển biến như thế nào so với phong
trào Cần Vương cuối thế kỉ XIX? Từ đó, hãy phân tích những bước tiến trong tư duy dân tộc và dân chủ của người Việt
Nam trước khi Đảng Cộng sản Việt Nam ra đời.
Câu 6 (3,0 điểm): Nghệ thuật quân sự thời phong kiến Việt Nam đã được kế thừa và vận dụng như thế nào trong kháng
chiến chống thực dân Pháp (1945-1954) và đế quốc Mỹ (1954- 1975)? Từ đó, hãy phân tích vai trò của khối đại đoàn
kết dân tộc trong tiến trình giành thắng lợi của hai cuộc kháng chiến trên. Liên hệ với yêu cầu phát huy tinh thần đại
đoàn kết trong công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc hiện nay.
Câu 7 (3,0 điểm) Đọc đoạn tư liệu kết hợp với kiến thức đã học, anh (chị) hãy thực hiện nhiệm vụ dưới đây:
Tư liệu. “Bên cạnh việc đổi mới về tư duy kinh tế là đổi mới về chỉnh trị. [...] Việc đổi mới về chỉnh trị phải được tiến
hành tỉch cực và vững chắc để không gây mất ổn định về chỉnh trị và làm phương hại đến toàn bộ công cuộc đổi mới.
Trong việc đổi mới về chỉnh trị, Đảng phải chú trọng đến các vấn đề như: dân chủ hóa đời sống xã hội, “lấy dân làm
gốc ”, đổi mới nội dung, phương thức hoạt động của các đoàn thể quần chúng theo phương châm: dân biết, dân bàn,
dân làm, dân kiểm tra”.
(Viện sử học, Lịch sử Việt Nam, tập 15, NXB Khoa học xã hội, Hà Nội, 2017, tr. 38)
a) Làm rõ ý nghĩa của việc đổi mới tư duy kinh tế gắn liền với đổi mới chính trị trong quá trình đổi mới đất nước từ năm 1986 đến nay.
b) Phân tích vai trò của tư tưởng “lấy dân làm gốc” trong việc xây dựng nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam hiện nay. ---HẾT---
- Thí sinh không được sử dụng tài liệu.
- Giám thị không giải thích gì thêm. HƯỚNG DẪN CHẤM I. Hướng dẫn chung
1. Giám khảo chấm đúng như đáp án, thang điểm của Sở Giáo dục và Đào tạo.
2. Nếu thí sinh làm bài theo cách riêng nhưng đáp ứng được yêu cầu cơ bản như trong đáp án thì vẫn cho điểm đúng quy định.
3. Việc chi tiết hóa điểm số (nếu có) so với biểu điểm phải đảm bảo không sai lệch với đáp án, thống nhất trong toàn tổ
và được lãnh đạo Hội đồng chấm thi phê duyệt.
II. Đáp án, thang điểm Câu Nội dung Điểm
Với hiểu biết và kiến thức đã học về lịch sử thế giới, anh (chị) hãy:
a) Nêu sơ lược hiểu biết về Trí tuệ nhân tạo (AI) và đề xuất những biện pháp mà thế hệ trẻ cần
thực hiện để làm chủ lĩnh vực này. 3,0
b) Làm rõ tác động của thắng lợi phong trào giải phóng dân tộc ở thế kỉ XX đến quan hệ quốc
tế và vai trò của cách mạng Việt Nam trong phong trào đó.
b) Làm rõ tác động…. và vai trò của cách mạng Việt Nam
a) Nêu sơ lược hiểu biết về Trí tuệ nhân tao (AI) và đề xuất... 1,5
- Sơ lược hiểu biết: Là một lĩnh vực khoa học máy tính, do con người lập trình; giúp máy móc, đặc
biệt là máy tính có khả năng thực hiện các hành vi thông minh như con người: biết học; biết suy nghĩ, 0,5
lập luận và ra quyết định; biết nhận diện, thích ứng và tương tác...
* Đề xuất biện pháp: Thí sinh có thể đề xuất những biện pháp khác nhau nhưng phải lập luận chặt
chẽ, đúng đắn, dưới đây là một số gợi ý:
- Không ngừng học tập; nâng cao kiến thức nền tảng về AI: nắm bắt những khái niệm cơ bản, nguyên 0,25
lý hoạt động và các ứng dụng...
- Phát triển các kỹ năng để có thể sử dụng và làm việc với AI hiệu quả: kỹ năng tin học; các kỹ năng 0,25
mềm: giao tiếp; sáng tạo; thích nghi...
- Tích cực tham gia các cuộc thi lập trình, ứng dụng AI; tham gia các dự án nghiên cứu, phát triển AI 0,25
tại trường học hoặc các tổ chức khoa học... 1
- Chấp hành pháp luật; nhận thức được những vấn đề tiềm ẩn liên quan đến AI như tính công bằng,
minh bạch, bảo mật... để sử dụng AI một cách có trách nhiệm, tạo ra những tác động tích cực cho bản 0,25 thân và xã hội... * Tác động:
- Làm sụp đổ chế độ phân biệt chủng tộc và hệ thống thuộc địa của chủ nghĩa thực dân, góp phần làm 0,25
suy yếu chủ nghĩa đế quốc, tăng thêm sức mạnh cho phong trào cách mạng thế giới.
- Góp phần làm "xói mòn" và tan rã trật tự thế giới hai cực I-an-ta. 0,25
- Đưa tới sự ra đời của hơn 100 quốc gia độc lập, làm cho bản đồ chính trị thế giới có những thay đổi 0,25 to lớn và sâu sắc.
- Sau khi giành được độc lập, các quốc gia ngày càng tích cực tham gia và có vai trò quan trọng trong
đời sống chính trị thế giới, làm thay đổi cán cân lực lượng, tạo ra những nhân tố mới trong quan hệ 0,25 quốc tế
* Vai trò của cách mạng Việt Nam:
- Cách mạng tháng Tám 1945, cuộc kháng chiến chống Pháp (1945 - 1954) và cuộc kháng chiến chống
Mỹ (1954-1975) thắng lợi có tác dụng cổ vũ mạnh mẽ phong trào giải phóng dân tộc trên thế giới, góp 0,25
phần vào sự sụp đổ của chủ nghĩa thực dân trên toàn cầu
- Đặc biệt, cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước của nhân dân Việt Nam mang tính đụng đầu lịch sử, 0,25
tác động đến nội tình nước Mỹ; là một sự kiện có tầm quan trọng quốc tế và có tính thời đại sâu sắc. 2
Hãy khái quát nội dung của chiến lược kinh tế hướng ngoại. Tại sao nhóm các nước sang lập 2,5
ASEAN phải chuyển sang thực hiện chiến lược này từ những năm 60 - 70 của thế kỉ XX? Sơ
lược những thành tựu của nhóm nước này đạt được sau thoi điểm trên.
a) Nội dung của chiến lược kinh tế hướng ngoại: Tập trung vào việc mở cửa nền kinh tế; thu hút 0,5
vốn, kỹ thuật nước ngoài; tập trung sản xuất hàng hóa để xuất khẩu; phát triển ngoại thương...
b) Tại sao nhóm các nước ASEAN phải chuyển chiến lược,… 1,0
- Chiến lược kinh tế hướng nội có nhiều hạn chế như thiếu thị trường, việc làm, nguồn vốn, nguyên 0,25
liệu và công nghệ; tệ tham nhũng, quan liêu; mâu thuẫn giữa tăng trưởng với công bằng xã hội...
- Xuất phát từ bối cảnh quốc tế hóa trên thế giới ngày càng cao vào những năm 60, 70 của thế kỉ XX,
sự phụ thuộc lẫn nhau giữa các nước ngày càng lớn, nền kinh tế hướng nội, đóng kín không còn phù 0,25 hợp.
- Hiệp định Pari (1973) được ký kết, Mỹ phải rút khỏi cuộc chiến tranh ở Đông Dương dẫn đến sự 0,25
giảm bớt đầu tư và đơn đặt hàng vào khu vực... gây hạn chế đến sự phát triển của nhóm nước này.
- Thành công của chiến lược công nghiệp hóa hướng ngoại của một số nước trên thế giới như Mĩ La-
tinh, Bồ Đào Nha, Hàn Quốc... đã để lại bài học kinh nghiệm và cổ vũ, tác động lớn đến các nước 0,25 ASEAN.
c) Sơ lược những thành tựu: Mỗi ý đúng được 0,25 điểm, nhưng không vượt quá 1,0 điểm.
- Biến đổi to lớn bộ mặt kinh tế - xã hội, đời sống nhân dân có chuyển biến căn bản.
- Tỉ trọng công nghiệp tăng, đa dạng hóa nền kinh tế.
- Tốc độ tăng trưởng kinh tế nhanh. 1,0
- Mậu dịch đối ngoại và thu hút đầu tư nước ngoài tăng.
- Nâng cao năng lực cạnh tranh, từng bước hội nhập vào nền kinh tế thế giới.
- Tuy nhiên, chiến lược này cũng có những hạn chế: phụ thuộc vào vốn và thị trường nước ngoài...
Trình bày ý kiến về nhận định: Sự tồn tại của Trật tự thế giới hai cực I-an-ta không phù hợp
với lợi ích chung của cộng đồng quốc tế. Tại sao sau khi trật tự này sup đổ, cac vấn đề an ninh 2,5
lại trở nên phức tạp và khó kiểm soat hơn trước?
a) Trình bày ý kiến về nhận định: Thí sinh phải trả lời nhận định trên là đúng/chính xác và giải
thích được các lí do sau (Mỗi ý đúng được 0,25 điểm, nhưng không vượt quá 1,0 điểm):
- Trong những quyết định của Hội nghị Ianta, chỉ những nước thắng trận mới có vai trò chi phối trên
“bàn cờ” quốc tế và được phân chia phạm vi ảnh hưởng ở các nơi trên thế giới.
- Sau CTTG thứ hai, nhiều nước thuộc địa đã giành được độc lập nhưng đa số vẫn “thuộc phạm vi ảnh
hưởng của các nước phương Tây”, phải tiếp tục đấu tranh đòi các quyền dân tộc cơ bản. 1,0
- Trật tự hai cực Ianta ra đời làm cho thế giới phân chia thành hai hệ thống đối lập.... làm cho quan hệ
quốc tế có sự đối đầu giữa hai phe: XHCN và TBCN, dẫn đến Chiến tranh lạnh.
- Nhiều quốc gia trở thành đối tượng tranh gianh ảnh hưởng giữa 2 cực, chủ quyền bị xâm phạm 3
nghiêm trọng: Đức, Triều Tiên...
- Tuy không nổ ra một cuộc CTTG nhưng thế giới luôn nằm trong tình trạng căng thằng, chạy đua vũ
trang, có nguy cơ xảy ra chiến tranh hạt nhân, nhiều cuộc chiến tranh cục bộ đã diễn ra ở nhiều nơi.
b) Tại sao sau khi trật tự này sụp đổ, các vấn đề an ninh lại trở nên phức tạp va khó kiểm soát 1,5 hơn trước?
- Chiến tranh lạnh dù kết thúc nhưng vẫn để lại nhiều di chứng không dễ giải quyết: mâu thuẫn sắc 0,25
tộc, tôn giáo, tranh chấp lãnh thổ...
- Các vấn đề an ninh phi truyền thống xuất hiện ngày càng nhiều và phức tạp: môi trường, dịch bệnh, 0,25
khủng bố, năng lượng...
- Sau Chiến tranh lạnh, an ninh thế giới phải chịu tác động mạnh mẽ của nhiều trung tâm quyền lực 0,25
(đa cực) khác biệt như Mỹ, Nga, Trung Quốc, Nhật Bản, EU... nên rất khó kiểm soát và giải quyết.
- Quá trình hình thành trật tự thế giới mới đi kèm với sự phân hóa lực lượng, làm tan rã và xuất hiện 0,25
nhiều mối quan hệ, liên kết... với nhiều bất đồng, mâu thuẫn và trong nhiều trường hợp đã xảy ra xung
đột, như chiến tranh Kosovo (1998-1999), khủng hoảng Ukraine (2014),...
- Thế giới sau Chiến tranh lạnh đã xuất hiện nhiều loại hình chủ thể phi quốc gia, trong đó có cả các
tổ chức không chính thức, bất hợp pháp... khiến cho an ninh thế giới ngày càng nan giải và khó dự 0,25 báo.
- Các thách thức an ninh sau Chiến tranh lạnh có khả năng lan tỏa, chuyển hóa nhanh hơn trước do tác 0,25
động của toàn cầu hóa và sự phát triển của khoa học kĩ thuật...
Đọc đoạn tư liệu kết hợp với kiến thức đã học, anh (chị) hãy trả lời cac câu hỏi dưới đây:
"Ta thà làm ma nước Nam, chứ không thèm làm vương đất Bắc!"
(Viện Sử học, Lịch sử Việt Nam, tập 2, NXB Khoa học xã hội, Hà Nội, 2013, tr. 532)
a) Câu nói trên của ai và được ra đời trong hoàn cảnh nào? Nó thể hiện ý nghĩa tư tưởng và giá 3,0
trị biểu tượng gì trong cuộc kháng chiến?
b) Có thể rút ra những bài học nào về tinh thần dân tộc, chủ quyền và danh dự quốc gia qua câu nói trên?
a) Câu nói trên của ai và được ra đời trong hoàn cảnh nào? Nó thể hiện ý nghĩa tư tưởng và giá 1,5
trị biểu tượng gì trong cuộc kháng chiến?
- Câu nói trên của Trần Bình Trọng. 0,25
- Bối cảnh: Năm 1285, nhà Trần tiến hành cuộc kháng chiến chống Nguyên - Mông lần thứ hai. Trần
Bình Trọng tham gia đánh giặc và bị bắt, khi bị dụ hàng, ông đã khẳng khái đáp lại: “Ta thà làm ma 0,25
nước Nam, chứ không thèm làm vương đất Bắc!". Sau đó, ông bị giặc xử tử.
* Ý nghĩa tư tưởng:
- Tinh thần bất khuất trước kẻ thù: dù bị bắt, đe dọa hay dụ dỗ nhưng vẫn không khuất phục, giữ trọn 0,25
khí tiết của người Việt.
- Khăng định lòng trung thành tuyệt đối với Tổ quốc: đặt danh dự dân tộc lên trên mạng sống cá nhân, 4 0,25
thể hiện tinh thần “thà chết vinh hơn sống nhục".
* Giá trị biểu tượng:
- “Tổ quốc trên hết, dân tộc trên hết": khắc họa rõ tinh thần “Nam quốc sơn hà”; thà chết trên quê
hương còn hơn làm tay sai cho giặc ngoại bang; truyền cảm hứng yêu nước, ý chí chiến đấu cho quân 0,5 dân Đại Việt. b) Rút ra bài học: 1,5
- Về tinh thần dân tộc: cần khơi dậy lòng yêu nước, trung thành tuyệt đối với tổ quốc; phát huy tinh 0,5
thần tự lực, tự cường trong xây dựng và bảo vệ đất nước.
- Về chủ quyền quốc gia: xác định tư tưởng độc lập là cao quý, thiêng liêng nhất; sẵn sàng làm tất cả 0,5
để bảo vệ chủ quyền, không chấp nhận bị đồng hóa hay phụ thuộc.
- Về danh dự quốc gia: đề cao danh dự - không chỉ là của cá nhân mà còn là danh dự của dân tộc; 0,5
phẩm chất “sống làm người Việt, chết làm hồn thiêng sông núi” là tấm gương sáng ngời cần học tập.
* Liên hệ thực tiễn - bảo vệ chủ quyền, biển đảo hôm nay: Nếu học sinh trình bày được những nội
dung dưới đay thì cong điem thưởng 0,25/ý nhưng không vượt quá tổng điểm của câu 1b.
- Giữ vững lập trường “không nhân nhượng chủ quyền” trước mọi hành động xâm phạm; Đấu tranh,
phản bác luận điệu sai trái, bảo vệ sự thật lịch sử; Khẳng định chủ quyền Hoàng Sa, Trường Sa là một
phần máu thịt của Tổ quốc.
Phong trào yêu nước đầu thế kỉ XX có những điểm kế thừa và chuyển biến như thế nao so với
phong trao Cần Vương cuối the kỉ XIX? Từ đó, hãy phân tích những bước tiến trong tư duy dân 3,0 5
tộc và dân chủ của nguoi Việt Nam trước khi Đảng Cộng sản Việt Nam ra đời.
a) Những điểm kế thừa và chuyển biến: 1,25
* Những điểm kế thừa:
SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TÂY NINH
KÌ THI CHỌN HỌC SINH GIỎI
TRUNG HỌC PHỔ THÔNG CẤP TỈNH ĐỀ CHÍNH THỨC NĂM HỌC 2025-2026 Môn: LỊCH SỬ
Thời gian: 180 (phút không kể thời gian giao đề) Ngày thi: 05/8/2025
Đề thi gồm 02 trang, 07 câu
Câu 1 (3,0 điểm): Với hiểu biết và kiến thức đã học về lịch sử thế giới, anh (chị) hãy:
a) Nêu sơ lược hiểu biết về Trí tuệ nhân tạo (AI) và đề xuất những biện pháp mà thế hệ trẻ cần thực hiện để làm chủ lĩnh vực này.
b) Làm rõ tác động của thắng lợi phong trào giải phóng dân tộc ở thế kỉ XX đến quan hệ quốc tế và vai trò của cách
mạng Việt Nam trong phong trào đó.
Câu 2 (2,5 điểm): Hãy khái quát nội dung của chiến lược kinh tế hướng ngoại. Tại sao nhóm các nước sáng lập ASEAN
phải chuyển sang thực hiện chiến lược này từ những năm 60 - 70 của thế kỉ XX? Sơ lược những thành tựu của nhóm
nước này đạt được sau thời điểm trên.
Câu 3 (2,5 điểm): Trình bày ý kiến về nhận định: Sự tồn tại của Trật tự thế giới hai cực I-an-ta không phù hợp với lợi
ích chung của cộng đồng quốc tế. Tại sao sau khi trật tự này sụp đổ, các vấn đề an ninh lại trở nên phức tạp và khó kiểm soát hơn trước?
Câu 4 (3,0 điểm): Đọc đoạn tư liệu kết hợp với kiến thức đã học, anh (chị) hãy trả lời các câu hỏi dưới đây:
“Ta thà làm ma nước Nam, chứ không thèm làm vương đất Bắc!”
(Viện Sử học, Lịch sử Việt Nam, tập 2, NXB Khoa học xã hội, Hà Nội, 2013, tr. 532)
a) Câu nói trên của ai và được ra đời trong hoàn cảnh nào? Nó thể hiện ý nghĩa tư tưởng và giá trị biểu tượng gì trong cuộc kháng chiến?
b) Có thể rút ra những bài học nào về tinh thần dân tộc, chủ quyền và danh dự quốc gia qua câu nói trên?
Câu 5 (3,0 điểm): Phong trào yêu nước đầu thế kỉ XX có những điểm kế thừa và chuyển biến như thế nào so với phong
trào Cần Vương cuối thế kỉ XIX? Từ đó, hãy phân tích những bước tiến trong tư duy dân tộc và dân chủ của người Việt
Nam trước khi Đảng Cộng sản Việt Nam ra đời.
Câu 6 (3,0 điểm): Nghệ thuật quân sự thời phong kiến Việt Nam đã được kế thừa và vận dụng như thế nào trong kháng
chiến chống thực dân Pháp (1945-1954) và đế quốc Mỹ (1954- 1975)? Từ đó, hãy phân tích vai trò của khối đại đoàn
kết dân tộc trong tiến trình giành thắng lợi của hai cuộc kháng chiến trên. Liên hệ với yêu cầu phát huy tinh thần đại
đoàn kết trong công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc hiện nay.
Câu 7 (3,0 điểm) Đọc đoạn tư liệu kết hợp với kiến thức đã học, anh (chị) hãy thực hiện nhiệm vụ dưới đây:
Tư liệu. “Bên cạnh việc đổi mới về tư duy kinh tế là đổi mới về chỉnh trị. [...] Việc đổi mới về chỉnh trị phải được tiến
hành tỉch cực và vững chắc để không gây mất ổn định về chỉnh trị và làm phương hại đến toàn bộ công cuộc đổi mới.
Trong việc đổi mới về chỉnh trị, Đảng phải chú trọng đến các vấn đề như: dân chủ hóa đời sống xã hội, “lấy dân làm
gốc ”, đổi mới nội dung, phương thức hoạt động của các đoàn thể quần chúng theo phương châm: dân biết, dân bàn,
dân làm, dân kiểm tra”.
(Viện sử học, Lịch sử Việt Nam, tập 15, NXB Khoa học xã hội, Hà Nội, 2017, tr. 38)
a) Làm rõ ý nghĩa của việc đổi mới tư duy kinh tế gắn liền với đổi mới chính trị trong quá trình đổi mới đất nước từ năm 1986 đến nay.
b) Phân tích vai trò của tư tưởng “lấy dân làm gốc” trong việc xây dựng nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam hiện nay. ---HẾT---
- Thí sinh không được sử dụng tài liệu.
- Giám thị không giải thích gì thêm. HƯỚNG DẪN CHẤM I. Hướng dẫn chung
1. Giám khảo chấm đúng như đáp án, thang điểm của Sở Giáo dục và Đào tạo.
2. Nếu thí sinh làm bài theo cách riêng nhưng đáp ứng được yêu cầu cơ bản như trong đáp án thì vẫn cho điểm đúng quy định.
3. Việc chi tiết hóa điểm số (nếu có) so với biểu điểm phải đảm bảo không sai lệch với đáp án, thống nhất trong toàn tổ
và được lãnh đạo Hội đồng chấm thi phê duyệt.
II. Đáp án, thang điểm Câu Nội dung Điểm
Với hiểu biết và kiến thức đã học về lịch sử thế giới, anh (chị) hãy:
a) Nêu sơ lược hiểu biết về Trí tuệ nhân tạo (AI) và đề xuất những biện pháp mà thế hệ trẻ cần
thực hiện để làm chủ lĩnh vực này. 3,0
b) Làm rõ tác động của thắng lợi phong trào giải phóng dân tộc ở thế kỉ XX đến quan hệ quốc
tế và vai trò của cách mạng Việt Nam trong phong trào đó.
b) Làm rõ tác động…. và vai trò của cách mạng Việt Nam
a) Nêu sơ lược hiểu biết về Trí tuệ nhân tao (AI) và đề xuất... 1,5
- Sơ lược hiểu biết: Là một lĩnh vực khoa học máy tính, do con người lập trình; giúp máy móc, đặc
biệt là máy tính có khả năng thực hiện các hành vi thông minh như con người: biết học; biết suy nghĩ, 0,5
lập luận và ra quyết định; biết nhận diện, thích ứng và tương tác...
* Đề xuất biện pháp: Thí sinh có thể đề xuất những biện pháp khác nhau nhưng phải lập luận chặt
chẽ, đúng đắn, dưới đây là một số gợi ý:
- Không ngừng học tập; nâng cao kiến thức nền tảng về AI: nắm bắt những khái niệm cơ bản, nguyên 0,25
lý hoạt động và các ứng dụng...
- Phát triển các kỹ năng để có thể sử dụng và làm việc với AI hiệu quả: kỹ năng tin học; các kỹ năng 0,25
mềm: giao tiếp; sáng tạo; thích nghi...
- Tích cực tham gia các cuộc thi lập trình, ứng dụng AI; tham gia các dự án nghiên cứu, phát triển AI 0,25
tại trường học hoặc các tổ chức khoa học... 1
- Chấp hành pháp luật; nhận thức được những vấn đề tiềm ẩn liên quan đến AI như tính công bằng,
minh bạch, bảo mật... để sử dụng AI một cách có trách nhiệm, tạo ra những tác động tích cực cho bản 0,25 thân và xã hội... * Tác động:
- Làm sụp đổ chế độ phân biệt chủng tộc và hệ thống thuộc địa của chủ nghĩa thực dân, góp phần làm 0,25
suy yếu chủ nghĩa đế quốc, tăng thêm sức mạnh cho phong trào cách mạng thế giới.
- Góp phần làm "xói mòn" và tan rã trật tự thế giới hai cực I-an-ta. 0,25
- Đưa tới sự ra đời của hơn 100 quốc gia độc lập, làm cho bản đồ chính trị thế giới có những thay đổi 0,25 to lớn và sâu sắc.
- Sau khi giành được độc lập, các quốc gia ngày càng tích cực tham gia và có vai trò quan trọng trong
đời sống chính trị thế giới, làm thay đổi cán cân lực lượng, tạo ra những nhân tố mới trong quan hệ 0,25 quốc tế
* Vai trò của cách mạng Việt Nam:
- Cách mạng tháng Tám 1945, cuộc kháng chiến chống Pháp (1945 - 1954) và cuộc kháng chiến chống
Mỹ (1954-1975) thắng lợi có tác dụng cổ vũ mạnh mẽ phong trào giải phóng dân tộc trên thế giới, góp 0,25
phần vào sự sụp đổ của chủ nghĩa thực dân trên toàn cầu
- Đặc biệt, cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước của nhân dân Việt Nam mang tính đụng đầu lịch sử, 0,25
tác động đến nội tình nước Mỹ; là một sự kiện có tầm quan trọng quốc tế và có tính thời đại sâu sắc. 2
Hãy khái quát nội dung của chiến lược kinh tế hướng ngoại. Tại sao nhóm các nước sang lập 2,5
ASEAN phải chuyển sang thực hiện chiến lược này từ những năm 60 - 70 của thế kỉ XX? Sơ
lược những thành tựu của nhóm nước này đạt được sau thoi điểm trên.
a) Nội dung của chiến lược kinh tế hướng ngoại: Tập trung vào việc mở cửa nền kinh tế; thu hút 0,5
vốn, kỹ thuật nước ngoài; tập trung sản xuất hàng hóa để xuất khẩu; phát triển ngoại thương...
b) Tại sao nhóm các nước ASEAN phải chuyển chiến lược,… 1,0
- Chiến lược kinh tế hướng nội có nhiều hạn chế như thiếu thị trường, việc làm, nguồn vốn, nguyên 0,25
liệu và công nghệ; tệ tham nhũng, quan liêu; mâu thuẫn giữa tăng trưởng với công bằng xã hội...
- Xuất phát từ bối cảnh quốc tế hóa trên thế giới ngày càng cao vào những năm 60, 70 của thế kỉ XX,
sự phụ thuộc lẫn nhau giữa các nước ngày càng lớn, nền kinh tế hướng nội, đóng kín không còn phù 0,25 hợp.
- Hiệp định Pari (1973) được ký kết, Mỹ phải rút khỏi cuộc chiến tranh ở Đông Dương dẫn đến sự 0,25
giảm bớt đầu tư và đơn đặt hàng vào khu vực... gây hạn chế đến sự phát triển của nhóm nước này.
- Thành công của chiến lược công nghiệp hóa hướng ngoại của một số nước trên thế giới như Mĩ La-
tinh, Bồ Đào Nha, Hàn Quốc... đã để lại bài học kinh nghiệm và cổ vũ, tác động lớn đến các nước 0,25 ASEAN.
c) Sơ lược những thành tựu: Mỗi ý đúng được 0,25 điểm, nhưng không vượt quá 1,0 điểm.
- Biến đổi to lớn bộ mặt kinh tế - xã hội, đời sống nhân dân có chuyển biến căn bản.
- Tỉ trọng công nghiệp tăng, đa dạng hóa nền kinh tế.
- Tốc độ tăng trưởng kinh tế nhanh. 1,0
- Mậu dịch đối ngoại và thu hút đầu tư nước ngoài tăng.
- Nâng cao năng lực cạnh tranh, từng bước hội nhập vào nền kinh tế thế giới.
- Tuy nhiên, chiến lược này cũng có những hạn chế: phụ thuộc vào vốn và thị trường nước ngoài...
Trình bày ý kiến về nhận định: Sự tồn tại của Trật tự thế giới hai cực I-an-ta không phù hợp
với lợi ích chung của cộng đồng quốc tế. Tại sao sau khi trật tự này sup đổ, cac vấn đề an ninh 2,5
lại trở nên phức tạp và khó kiểm soat hơn trước?
a) Trình bày ý kiến về nhận định: Thí sinh phải trả lời nhận định trên là đúng/chính xác và giải
thích được các lí do sau (Mỗi ý đúng được 0,25 điểm, nhưng không vượt quá 1,0 điểm):
- Trong những quyết định của Hội nghị Ianta, chỉ những nước thắng trận mới có vai trò chi phối trên
“bàn cờ” quốc tế và được phân chia phạm vi ảnh hưởng ở các nơi trên thế giới.
- Sau CTTG thứ hai, nhiều nước thuộc địa đã giành được độc lập nhưng đa số vẫn “thuộc phạm vi ảnh
hưởng của các nước phương Tây”, phải tiếp tục đấu tranh đòi các quyền dân tộc cơ bản. 1,0
- Trật tự hai cực Ianta ra đời làm cho thế giới phân chia thành hai hệ thống đối lập.... làm cho quan hệ
quốc tế có sự đối đầu giữa hai phe: XHCN và TBCN, dẫn đến Chiến tranh lạnh.
- Nhiều quốc gia trở thành đối tượng tranh gianh ảnh hưởng giữa 2 cực, chủ quyền bị xâm phạm 3
nghiêm trọng: Đức, Triều Tiên...
- Tuy không nổ ra một cuộc CTTG nhưng thế giới luôn nằm trong tình trạng căng thằng, chạy đua vũ
trang, có nguy cơ xảy ra chiến tranh hạt nhân, nhiều cuộc chiến tranh cục bộ đã diễn ra ở nhiều nơi.
b) Tại sao sau khi trật tự này sụp đổ, các vấn đề an ninh lại trở nên phức tạp va khó kiểm soát 1,5 hơn trước?
- Chiến tranh lạnh dù kết thúc nhưng vẫn để lại nhiều di chứng không dễ giải quyết: mâu thuẫn sắc 0,25
tộc, tôn giáo, tranh chấp lãnh thổ...
- Các vấn đề an ninh phi truyền thống xuất hiện ngày càng nhiều và phức tạp: môi trường, dịch bệnh, 0,25
khủng bố, năng lượng...
- Sau Chiến tranh lạnh, an ninh thế giới phải chịu tác động mạnh mẽ của nhiều trung tâm quyền lực 0,25
(đa cực) khác biệt như Mỹ, Nga, Trung Quốc, Nhật Bản, EU... nên rất khó kiểm soát và giải quyết.
- Quá trình hình thành trật tự thế giới mới đi kèm với sự phân hóa lực lượng, làm tan rã và xuất hiện 0,25
nhiều mối quan hệ, liên kết... với nhiều bất đồng, mâu thuẫn và trong nhiều trường hợp đã xảy ra xung
đột, như chiến tranh Kosovo (1998-1999), khủng hoảng Ukraine (2014),...
- Thế giới sau Chiến tranh lạnh đã xuất hiện nhiều loại hình chủ thể phi quốc gia, trong đó có cả các
tổ chức không chính thức, bất hợp pháp... khiến cho an ninh thế giới ngày càng nan giải và khó dự 0,25 báo.
- Các thách thức an ninh sau Chiến tranh lạnh có khả năng lan tỏa, chuyển hóa nhanh hơn trước do tác 0,25
động của toàn cầu hóa và sự phát triển của khoa học kĩ thuật...
Đọc đoạn tư liệu kết hợp với kiến thức đã học, anh (chị) hãy trả lời cac câu hỏi dưới đây:
"Ta thà làm ma nước Nam, chứ không thèm làm vương đất Bắc!"
(Viện Sử học, Lịch sử Việt Nam, tập 2, NXB Khoa học xã hội, Hà Nội, 2013, tr. 532)
a) Câu nói trên của ai và được ra đời trong hoàn cảnh nào? Nó thể hiện ý nghĩa tư tưởng và giá 3,0
trị biểu tượng gì trong cuộc kháng chiến?
b) Có thể rút ra những bài học nào về tinh thần dân tộc, chủ quyền và danh dự quốc gia qua câu nói trên?
a) Câu nói trên của ai và được ra đời trong hoàn cảnh nào? Nó thể hiện ý nghĩa tư tưởng và giá 1,5
trị biểu tượng gì trong cuộc kháng chiến?
- Câu nói trên của Trần Bình Trọng. 0,25
- Bối cảnh: Năm 1285, nhà Trần tiến hành cuộc kháng chiến chống Nguyên - Mông lần thứ hai. Trần
Bình Trọng tham gia đánh giặc và bị bắt, khi bị dụ hàng, ông đã khẳng khái đáp lại: “Ta thà làm ma 0,25
nước Nam, chứ không thèm làm vương đất Bắc!". Sau đó, ông bị giặc xử tử.
* Ý nghĩa tư tưởng:
- Tinh thần bất khuất trước kẻ thù: dù bị bắt, đe dọa hay dụ dỗ nhưng vẫn không khuất phục, giữ trọn 0,25
khí tiết của người Việt.
- Khăng định lòng trung thành tuyệt đối với Tổ quốc: đặt danh dự dân tộc lên trên mạng sống cá nhân, 4 0,25
thể hiện tinh thần “thà chết vinh hơn sống nhục".
* Giá trị biểu tượng:
- “Tổ quốc trên hết, dân tộc trên hết": khắc họa rõ tinh thần “Nam quốc sơn hà”; thà chết trên quê
hương còn hơn làm tay sai cho giặc ngoại bang; truyền cảm hứng yêu nước, ý chí chiến đấu cho quân 0,5 dân Đại Việt. b) Rút ra bài học: 1,5
- Về tinh thần dân tộc: cần khơi dậy lòng yêu nước, trung thành tuyệt đối với tổ quốc; phát huy tinh 0,5
thần tự lực, tự cường trong xây dựng và bảo vệ đất nước.
- Về chủ quyền quốc gia: xác định tư tưởng độc lập là cao quý, thiêng liêng nhất; sẵn sàng làm tất cả 0,5
để bảo vệ chủ quyền, không chấp nhận bị đồng hóa hay phụ thuộc.
- Về danh dự quốc gia: đề cao danh dự - không chỉ là của cá nhân mà còn là danh dự của dân tộc; 0,5
phẩm chất “sống làm người Việt, chết làm hồn thiêng sông núi” là tấm gương sáng ngời cần học tập.
* Liên hệ thực tiễn - bảo vệ chủ quyền, biển đảo hôm nay: Nếu học sinh trình bày được những nội
dung dưới đay thì cong điem thưởng 0,25/ý nhưng không vượt quá tổng điểm của câu 1b.
- Giữ vững lập trường “không nhân nhượng chủ quyền” trước mọi hành động xâm phạm; Đấu tranh,
phản bác luận điệu sai trái, bảo vệ sự thật lịch sử; Khẳng định chủ quyền Hoàng Sa, Trường Sa là một
phần máu thịt của Tổ quốc.
Phong trào yêu nước đầu thế kỉ XX có những điểm kế thừa và chuyển biến như thế nao so với
phong trao Cần Vương cuối the kỉ XIX? Từ đó, hãy phân tích những bước tiến trong tư duy dân 3,0 5
tộc và dân chủ của nguoi Việt Nam trước khi Đảng Cộng sản Việt Nam ra đời.
a) Những điểm kế thừa và chuyển biến: 1,25
* Những điểm kế thừa:
Nhắn tin Zalo