Giáo án Bài 24 Toán 11 Kết nối tri thức (năng lực số)

Ngày soạn: .../.../... Ngày dạy: .../.../...
BÀI 24. PHÉP CHIẾU VUÔNG GÓC. GÓC GIỮA ĐƯỜNG THẲNG VÀ MẶT PHẲNG (2 TIẾT) I. MỤC TIÊU:
1. Kiến thức, kĩ năng: Học xong bài này, HS đạt các yêu cầu sau:
- Nhận biết phép chiếu vuông góc.
- Xác định hình chiếu vuông góc của một điểm, một đường thẳng, một tam giác.
- Giải thích được định lí ba đường vuông góc.
- Nhận biết và tính góc giữa đường thẳng và mặt phẳng trong một số trường hợp đơn giản.
- Vận dụng được kiến thức về góc giữa đường thẳng và mặt phẳng để mô tả một số hình ảnh thực tế. 2. Năng lực
Năng lực chung:
- Năng lực tự chủ và tự học trong tìm tòi khám phá
- Năng lực giao tiếp và hợp tác trong trình bày, thảo luận và làm việc nhóm
- Năng lực giải quyết vấn đề và sáng tạo trong thực hành, vận dụng.
Năng lực riêng:
- Tư duy và lập luận toán học: So sánh, phân tích dữ liệu, đưa ra lập luận trong quá
trình khám phá, hình thành kiến thức, thực hành và vận dụng về phép chiếu vuông
góc; góc giữa đường thẳng và mặt phẳng; nhận biết khái niệm, xác định hình
chiếu vuông góc, giải thích định lí.
- Mô hình hóa toán học: Vận dụng được kiến thức về góc giữa đường thẳng và mặt
phẳng để mô tả một số hình ảnh thực tế (ví dụ: thông qua việc giải thích hình
chiếu vuông góc của trục quay Trái Đất trên mặt phẳng quỹ đạo có phương không
đổi, mô tả góc cất cánh của máy bay, góc giữa tia sáng mặt trời và mặt phẳng nằm ngang tại một ví trí).
- Giải quyết vấn đề toán học: Xác định hình chiếu theo phương vuông góc; xác
định, tính góc giữa đường thẳng và mặt phẳng; vận dụng khái niệm và tính chất để
giải quyết bài toán chứng minh, tính toán và bài toán thực tế.
- Giao tiếp toán học: đọc, hiểu, trao đổi thông tin toán học.
- Sử dụng công cụ, phương tiện học toán: thước kẻ, phần mềm vẽ hình.
Năng lực số tích hợp
- 1.1.NC1b: Áp dụng được kỹ thuật tìm kiếm để lấy được dữ liệu, thông tin và nội
dung trong môi trường số về các hiện tượng thực tế liên quan đến phép chiếu và
góc (như hiện tượng Mặt Trời đêm ở vòng Bắc Cực).
- 2.2.NC1a: Chia sẻ dữ liệu, thông tin và nội dung số với người khác thông qua các
công nghệ số phù hợp (Padlet, Mentimeter) để thảo luận và thống nhất kết quả nhóm.
- 3.1.NC1a: Áp dụng được các cách tạo và chỉnh sửa nội dung ở các định dạng
khác nhau thông qua việc sử dụng phần mềm hình học động (GeoGebra) hoặc
công cụ trình chiếu (PowerPoint, Canva) để biểu diễn trực quan các đối tượng không gian.
- 5.3.NC1a: Áp dụng được các công cụ và công nghệ số khác nhau (phần mềm mô
phỏng quỹ đạo, ứng dụng đo đạc số) để tạo ra kiến thức cũng như các quy trình và
sản phẩm đổi mới khi giải quyết bài toán thực tế.
- 6.2.NC1b: Điều chỉnh được các hệ thống AI (nhập câu lệnh prompt chuẩn xác) để
tìm kiếm các ví dụ thực tế, gợi ý phương pháp giải và kiểm tra tính chính xác của
các mô hình toán học không gian. 3. Phẩm chất
- Có ý thức học tập, ý thức tìm tòi, khám phá và sáng tạo, có ý thức làm việc nhóm,
tôn trọng ý kiến các thành viên khi hợp tác.
- Chăm chỉ tích cực xây dựng bài, có trách nhiệm, chủ động chiếm lĩnh kiến thức
theo sự hướng dẫn của GV.
II. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU
1. Đối với GV: SGK, Tài liệu giảng dạy, giáo án, đồ dùng dạy học. Máy tính, máy
chiếu, hệ thống quản lý học tập (LMS), tài khoản các công cụ số: Mentimeter, Quizizz,
Padlet, phần mềm GeoGebra, công cụ AI hỗ trợ giảng dạy. Video clip mô phỏng chuyển
động của Trái Đất quanh Mặt Trời.
2. Đối với HS: SGK, SBT, vở ghi, giấy nháp, đồ dùng học tập (bút, thước...), bảng
nhóm, bút viết bảng nhóm. Điện thoại thông minh/máy tính bảng có kết nối Internet để
truy cập các nền tảng số theo yêu cầu của GV.
III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
A. HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG (MỞ ĐẦU) a) Mục tiêu:
- Tạo hứng thú, thu hút HS tìm hiểu nội dung bài học.
b) Nội dung: HS đọc tình huống mở đầu, suy nghĩ trả lời câu hỏi.
c) Sản phẩm: HS trả lời được câu hỏi mở đầu.
d) Tổ chức thực hiện:
Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ:
- GV yêu cầu HS đọc tình huống mở đầu:
Vào khoảng thời gian giữa mùa hè, ở phía bắc của vòng Bắc Cực (như một số vùng phía
bắc của Na Uy, Phần Lan, Nga, ...), Mặt Trời có thể được nhìn thấy trong suốt 24 giờ của
ngày. Hình học giải thích hiện tượng này như thế nào?
- GV chiếu slide PowerPoint phối hợp phần mềm Mentimeter tạo một mã QR/đường link
yêu cầu HS truy cập. GV giao nhiệm vụ: "Các em hãy sử dụng công cụ AI (như
ChatGPT, Gemini) hoặc tìm kiếm Google để quét nhanh từ khóa 'Hiện tượng Mặt Trời
nửa đêm hình học không gian' nhằm tìm kiếm lời giải thích sơ bộ." (1.1.NC1b, 6.2.NC1b)
Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ: HS quan sát và chú ý lắng nghe, thảo luận nhóm đôi hoàn thành yêu cầu.
HS dùng thiết bị cá nhân nhập lệnh tìm kiếm thông tin và tương tác trên hệ thống AI để
lấy dữ liệu, sau đó ghi câu trả lời ngắn gọn lên trang Mentimeter chung của lớp.
(1.1.NC1b, 2.2.NC1a, 6.2.NC1b)
Bước 3: Báo cáo, thảo luận: GV gọi một số HS trả lời, HS khác nhận xét, bổ sung.
Bước 4: Kết luận, nhận định: GV đánh giá kết quả của HS, trên cơ sở đó dẫn dắt HS
vào bài học mới: “Để đi tìm câu trả lời cho hiện tượng trên. Chúng ta cùng vào bài học ngày hôm nay”.
B. HÌNH THÀNH KIẾN THỨC MỚI
TIẾT 1: PHÉP CHIẾU VUÔNG GÓC. GÓC GIỮA ĐƯỜNG THẲNG VÀ MẶT PHẲNG
Hoạt động 1: Phép chiếu vuông góc. Góc giữa đường thẳng và mặt phẳng a) Mục tiêu:
- Nhận biết phép chiếu vuông góc.
- Xác định hình chiếu vuông góc của một điểm, một đường thẳng, một tam giác.
- Giải thích được định lí ba đường vuông góc.
- Nhận biết và tính góc giữa đường thẳng và mặt phẳng trong một số trường hợp đơn giản. b) Nội dung:
HS đọc SGK, nghe giảng, thực hiện các nhiệm vụ được giao, suy nghĩ trả lời câu hỏi,
thực hiện các hoạt động 1, 2, 3, ví dụ 1, luyện tập 1.
c) Sản phẩm: HS hình thành được kiến thức bài học, câu trả lời của HS cho các câu hỏi.
HS nhận biết hình chiếu vuông góc điểm, đường thẳng, tam giác; xác định góc giữa
đường thẳng và mặt phẳng.
d) Tổ chức thực hiện: HĐ CỦA GV VÀ HS
SẢN PHẨM DỰ KIẾN
Bước 1: Chuyển giao nhiệm 1. Phép chiếu vuông góc. Góc giữa đường thẳng vụ: và mặt phẳng
- GV yêu cầu HS thảo luận HĐ 1: hoàn thành HĐ 1.
a) Phép chiếu song song theo phương tia sáng mặt
- GV cho HS nhắc lại thế nào là trời lên mặt sân.
phép chiếu song song lên mặt b) Khi tia sáng mặt trời vuông góc với mặt sân thì