Giáo án chuyên đề NLS Toán 11 Kết nối tri thức Bài 6: Phép vị tự

Ngày soạn: .../.../... Ngày dạy: .../.../...
CHUYÊN ĐỀ 1: PHÉP BIẾN HÌNH TRONG MẶT PHẲNG
BÀI 6: PHÉP VỊ TỰ (2 tiết) I. MỤC TIÊU:
1. Kiến thức, kĩ năng: Học xong bài này, HS đạt các yêu cầu sau:
- Nhận biết phép vị tự và các tính chất.
- Xác định ảnh của điểm, đoạn thẳng, tam giác, đường tròn qua phép vị tự. 2. Năng lực
Năng lực chung:
- Năng lực tự chủ và tự học trong tìm tòi khám phá
- Năng lực giao tiếp và hợp tác trong trình bày, thảo luận và làm việc nhóm
- Năng lực giải quyết vấn đề và sáng tạo trong thực hành, vận dụng.
Năng lực riêng:
- Tư duy và lập luận toán học: So sánh, phân tích dữ liệu,
phân tích, lập luận để giải thích được khái niệm, các tính chất của phép vị tự.
- Mô hình hóa toán học: mô tả các dữ kiện bài toán thực tế,
giải quyết bài toán gắn với phép vị tự.
- Giải quyết vấn đề toán học: nhìn ra một hình ảnh của hình
khác qua một phép vị tự.
- Giao tiếp toán học: đọc, hiểu thông tin toán học.
- Sử dụng công cụ, phương tiện học toán: sử dụng máy
thước kẻ, conpa, phần mềm vẽ ảnh.
Năng lực số:
- 1.1NC1a: Đánh giá được độ chính xác và tin cậy của các
nguồn thông tin, dữ liệu số khi tìm kiếm tư liệu và ứng
dụng hình học trên môi trường mạng.
- 2.1NC1b: Sử dụng các công cụ kỹ thuật số và trí tuệ nhân
tạo (AI) để hợp tác, chia sẻ dữ liệu và thảo luận nhóm trực
tuyến về các thuộc tính hình học toán học.
- 3.1NC1a: Tạo lập, biên tập nội dung số và sử dụng phần
mềm hình học động (Geogebra/Desmos) kết hợp công cụ
thiết kế (Canva) để mô phỏng sự thay đổi tỉ số vị tự của các hình ảnh thực tế.
- 5.2NC1a: Nhận diện và giải quyết các lỗi kỹ thuật cơ bản
khi sử dụng các phần mềm vẽ hình động, giải toán và các
nền tảng tương tác số trực tuyến. 3. Phẩm chất
- Có ý thức học tập, ý thức tìm tòi, khám phá và sáng tạo,
có ý thức làm việc nhóm, tôn trọng ý kiến các thành viên khi hợp tác.
- Chăm chỉ tích cực xây dựng bài, có trách nhiệm, chủ động
chiếm lĩnh kiến thức theo sự hướng dẫn của GV.
II. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU 1. Đối với GV:
- SGK, Tài liệu giảng dạy, giáo án, đồ dùng dạy học.
- Bài giảng điện tử PowerPoint kết hợp phần mềm hình học
động GeoGebra để trực quan hóa phép vị tự.
- Hệ thống học liệu số, biểu mẫu đánh giá: Google Forms (phiếu
trắc nghiệm kiểm tra nhanh), Padlet (bảng thảo luận nhóm trực
tuyến), WayGround/Quizizz (trò chơi khởi động).
- Tài khoản công cụ Trí tuệ nhân tạo (AI Generative Chatbot) để
hỗ trợ học sinh kiểm tra giả thuyết toán học. 2. Đối với HS:
- SGK, SBT, vở ghi, giấy nháp, đồ dùng học tập (bút, thước...),
bảng nhóm, bút viết bảng nhóm.
- Thiết bị công nghệ cá nhân (Điện thoại thông minh, máy tính
bảng hoặc máy tính xách tay) có kết nối mạng Internet (sử
dụng theo điều phối của GV).
- Tài khoản cá nhân/nhóm trên các nền tảng số: Padlet,
GeoGebra Online, Canva (để hoàn thiện sản phẩm học tập).
III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
A. HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG (MỞ ĐẦU) a) Mục tiêu:
- Tạo hứng thú, thu hút HS tìm hiểu nội dung bài học.
- 1.1NC1a: Thu thập và nhận diện sự khác biệt của dữ liệu hình
ảnh trực quan trực tuyến thông qua nền tảng số tương tác nhanh.
b) Nội dung: HS đọc tình huống mở đầu, suy nghĩ trả lời câu hỏi.
c) Sản phẩm: HS đưa ra được nhận định ban đầu về câu hỏi
mở đầu. Kết quả phản hồi của học sinh ghi nhận trực tuyến trên
ứng dụng Mentimeter hoặc trò chơi tương tác ngắn trên
WayGround (Quizizz) về nhận định tỉ lệ kích thước giữa hai bức tranh.
d) Tổ chức thực hiện:
Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ:
- GV yêu cầu HS đọc tình huống mở đầu:
Hai bức tranh ở Hình 1.41 có hình dạng giống nhau nhưng khác
nhau về kích thước, nên không có phép dời hình biến bức tranh
này thành bức tranh kia. Tuy vậy, ta sẽ biết bức tranh này như
là ảnh của bức tranh kia qua một phép vị tự - đối tượng mà ta sẽ học trong bài này.
- GV trình chiếu hai bức tranh bằng slide PowerPoint, phóng
to/thu nhỏ trực tiếp để minh họa sự thay đổi kích thước giữ nguyên hình dạng.
- Câu hỏi gợi mở: Bằng mắt thường, các em thấy hai bức tranh
này có những điểm nào đồng dạng, điểm nào khác biệt? Nếu
dùng một phần mềm đồ họa để biến bức tranh nhỏ thành bức
tranh to mà không làm méo hình, chúng ta cần thay đổi tham số nào?
Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ: HS quan sát và chú ý lắng
nghe, thảo luận nhóm đôi hoàn thành yêu cầu.
Bước 3: Báo cáo, thảo luận: GV gọi một số HS trả lời, HS khác nhận xét, bổ sung.