Giáo án chuyên đề Phép biến hình Toán 11 Kết nối tri thức

Ngày soạn: .../.../... Ngày dạy: .../.../...
CHUYÊN ĐỀ 1: PHÉP BIẾN HÌNH TRONG MẶT PHẲNG
BÀI 1: PHÉP BIẾN HÌNH (2 tiết) (PHẦN 1) I. MỤC TIÊU:
1. Kiến thức, kĩ năng: Học xong bài này, HS đạt các yêu cầu sau:
- Nhận biết được khái niệm phép biến hình.
- Nhận biết được khái niệm ảnh của một điểm, một hình qua một phép biến hình. 2. Năng lực
Năng lực chung:
- Năng lực tự chủ và tự học trong tìm tòi khám phá
- Năng lực giao tiếp và hợp tác trong trình bày, thảo luận và làm việc nhóm
- Năng lực giải quyết vấn đề và sáng tạo trong thực hành, vận dụng.
Năng lực riêng:
- Tư duy và lập luận toán học: Phân tích, lập luận để giải thích được các định
nghĩa về phép biến hình, ảnh của một hình qua một phép biến hình.
- Mô hình hóa toán học: Mô tả các dữ kiện bài toán thực tế, giải quyết bài
toán gắn với Phép biến hình.
- Giải quyết vấn đề toán học: sử dụng các khái niệm, các phương pháp trong
phép biến hình, tìm ảnh của một hình qua một phép biến hình để giải quyết
các bài toán có tính chất thực tế.
- Giao tiếp toán học: đọc, hiểu thông tin toán học.
- Sử dụng công cụ, phương tiện học toán: Thước kẻ, ê-ke, phần mềm vẽ hình. 3. Phẩm chất
- Có ý thức học tập, ý thức tìm tòi, khám phá và sáng tạo, có ý thức làm việc
nhóm, tôn trọng ý kiến các thành viên khi hợp tác.
- Chăm chỉ tích cực xây dựng bài, có trách nhiệm, chủ động chiếm lĩnh kiến
thức theo sự hướng dẫn của GV.
II. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU
1. Đối với GV: SGK, Tài liệu giảng dạy, giáo án, đồ dùng dạy học.
2. Đối với HS: SGK, SBT, vở ghi, giấy nháp, đồ dùng học tập (bút, thước...), bảng
nhóm, bút viết bảng nhóm.
III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
A. HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG (MỞ ĐẦU) a) Mục tiêu:
- Tạo hứng thú, thu hút HS tìm hiểu nội dung bài học.
b) Nội dung: HS đọc tình huống mở đầu, suy nghĩ trả lời câu hỏi.
c) Sản phẩm: HS đưa ra được nhận định ban đầu về câu hỏi mở đầu.
d) Tổ chức thực hiện:
Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ:
- GV yêu cầu HS đọc tình huống mở đầu:
Nhìn những tấm bản đồ hành chính Việt Nam ở dưới, ta thấy chúng giống nhau về
hình dạng, hơn nữa, tấm a) và tấm d) còn giống nhau về cả kích thước. Toán học
thể hiện điều đó như thế nào? Qua chuyên đề này, ta sẽ có câu trả lời.
Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ: HS quan sát và chú ý lắng nghe, thảo luận nhóm đôi hoàn thành yêu cầu.
Bước 3: Báo cáo, thảo luận: GV gọi một số HS trả lời, HS khác nhận xét, bổ sung.
Bước 4: Kết luận, nhận định: GV đánh giá kết quả của HS, trên cơ sở đó dẫn dắt
HS vào bài học mới: “Bài học này sẽ giúp các em có thể nhận biết được các khái
niệm, tính chất trong phép biến hình và sử dụng các khái niệm và tính chất đó để
xử lí được bài toán mở đầu trên”.
Bài mới: Phép biến hình.
B. HÌNH THÀNH KIẾN THỨC MỚI
TIẾT 1: PHÉP BIẾN HÌNH
Hoạt động 1: Phép biến hình a) Mục tiêu:
- HS nhận biết khái niệm về phép biến hình, kí hiệu của phép biến hình.
- HS phát biểu được ảnh của một điểm qua phép biến hình.
- HS vận dụng khái niệm phép biến hình để hoàn thành các bài tập. b) Nội dung:
HS đọc SGK, nghe giảng, thực hiện các nhiệm vụ được giao, suy nghĩ trả lời câu
hỏi, thực hiện các hoạt động 1; đọc và giải thích các Ví dụ 1.
c) Sản phẩm: HS hình thành được kiến thức bài học, câu trả lời của HS cho các
câu hỏi. HS nắm được khái niệm về phép biến hình và kí hiệu của phép biến hình.
d) Tổ chức thực hiện: HĐ CỦA GV VÀ HS
SẢN PHẨM DỰ KIẾN
Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ: 1. Phép biến hình.
- GV triển khai HĐ1 và hướng dẫn HĐ1 cho HS thực hiện.
+ GV nhấn mạnh quy tắc đặt đồng xu của Hoa.
+ Nếu mỗi lần Hưng đặt đồng xu
thì Hoa có có xác định được vị trí
đặt theo đồng xu của Hưng hay
Với mỗi điểm M trong mặt phẳng thì có duy không?
nhất một điểm M ' đối xứng với Mqua điểm O
→ Vì nếu đồng xu của Hưng đặt cho trước.
chưa chồng lên các đồng xu đã
=> Nếu Hưng đặt đồng xu ở vị trí M , Hoa đặt
được đặt thì vị trí đối xứng với
đồng xu ở ví trí M ' đối xứng với M qua O (vị trí
đồng xu đó cũng không chạm vào
chính giữa tờ giấy mà Hoa đặt trước), thì mỗi
các đồng xu khác, do đó Hoa đặt
lần Hưng đặt đồng xu tiếp sau, Hoa đều xác
được đồng xu mà không chồng lên
định được duy nhất một vị trí để đặt đồng xu
các đồng xu đã được đặt.
của mình tương ứng, cứ như vậy, Hoa sẽ đặt
được đồng xu lên vị trí cuối cùng còn trống của
mảnh giấy, do đó Hưng sẽ là người đầu tiên
không còn chỗ để đặt xu.
Vậy Hưng là người thua cuộc và Hoa là người