Giáo án chuyên đề Vật lí 11 Kết nối tri thức

Ngày soạn:…/…/… Ngày dạy:…/…/…
BÀI 2: CƯỜNG ĐỘ TRƯỜNG HẤP DẪN (5 TIẾT) I. MỤC TIÊU 1. Kiến thức
- Nêu được định nghĩa cường độ trường hấp dẫn.
- Nêu được: Khi xét trường hấp dẫn ở một điểm ngoài quả cầu đồng nhất,
khối lượng của quả cầu có thể xem như tập trung ở tâm của nó.
- Từ định luật hấp dẫn và định nghĩa cường độ trường hấp dẫn, rút ra được
phương trình � = �� cho trường hợp đơn giản. �2
- Vận dụng được phương trình � = �� để đánh giá một số hiện tượng đơn �2
giản về trường hấp dẫn
- Nêu được tại mỗi vị trí ở gần bề mặt của Trái Đất, trong một phạm vi độ cao
không lớn lắm, g là hằng số. 2. Năng lực Năng lực chung:
- Năng lực tự học: Chủ động tích cực thực hiện những công việc của bản thân
trong học tập thông qua việc tham gia đóng góp ý tưởng, đặt câu hỏi và trả lời các yêu cầu.
- Giao tiếp và hợp tác: Thảo luận qua hình vẽ, tài liệu đa phương tiện nêu
được một số kiến thức về cường độ trường hấp dẫn.
- Năng lực giải quyết vấn đề: Xác định được và biết tìm hiểu các thông tin
liên quan đến cường độ trường hấp dẫn, đề xuất giải pháp giải quyết.
Năng lực vật lí:
- Nêu được định nghĩa cường độ trường hấp dẫn
- Từ định luật hấp dẫn và định nghĩa cường độ trường hấp dẫn, rút ra được
phương trình � = �� cho trường hợp đơn giản. �2
- Vận dụng được phương trình � = �� để đánh giá một số hiện tượng đơn �2
giản về trường hấp dẫn.
- Nêu được tại mỗi vị trí ở gần bề mặt của Trái Đất, trong một phạm vi độ cao
không lớn lắm, g là hằng số 3. Phẩm chất
- Chăm học, chịu khó tìm tòi tài liệu và thực hiện các nhiệm vụ học tập.
- Có trách nhiệm trong hoạt động nhóm, chủ động nhận và thực hiện tất cả các nhiệm vụ.
- Trung thực, cẩn thận khi thực hiện nhiệm vụ theo đúng yêu cầu của GV.
II. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU
1. Đối với giáo viên:
- Sách Chuyên đề, Sách chuyên đề GV, Giáo án.
- Video mô tả chuyển động của các hành tinh trong hệ Mặt Trời, của Mặt trăng quanh Trái Đất
- Tranh, ảnh theo các hình trong SGK
- Máy chiếu, máy tính (nếu có)
2. Đối với học sinh:
- Sách Chuyên đề Vật lí 11
- Đọc trước bài học trong SGK.
- Tìm kiếm, đọc trước tài liệu có liên quan đến cường độ trường hấp dẫn
III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
A. HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG
a. Mục tiêu: Thông qua biểu thức lực hấp dẫn và phân tích độ lớn lực hấp dẫn phụ
thuộc vào khối lượng của vật để nêu được sự tồn tại cường độ trưởng hấp dẫn của vật
b. Nội dung: GV chiếu biểu thức lực hấp dẫn và phân tích độ lớn lực hấp dẫn, HS
thảo luận trả lời câu hỏi phần khởi động
c. Sản phẩm học tập: HS trả lời được những câu hỏi mà GV đưa ra để thảo luận
về cường độ trường hấp dẫn
d. Tổ chức thực hiện:
Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập
- GV chiếu biểu thức lực hấp dẫn và phân tích độ lớn lực hấp dẫn phụ thuộc vào khối lượng hai vật.
- GV đặt vấn đề và đưa ra câu hỏi: Trong trưởng hấp dẫn của Trái Đất, đối với
cùng một vật thì lực hấp dẫn tác dụng lên nó có độ lớn khác nhau là đo cường độ
trường hấp dẫn ở những điểm đặt vật khác nhau. Vậy cường độ trưởng hấp dẫn là
gì, được xác định như thế nào?
Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập
- HS lắng nghe phần trình bày và câu hỏi của GV, thảo luận để đưa ra câu trả lời.
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận
- GV mời 1 – 2 bạn ngẫu nhiên đứng dậy trình bày suy nghĩ của mình.
Bước 4: Đánh giá kết quả, thực hiện nhiệm vụ học tập
- GV tiếp nhận câu trả lời rồi dẫn dắt HS vào bài: Để trả lời câu hỏi này chúng ra
vào bài học ngày hôm nay: Bài 2: Cường độ trường hấp dẫn
B. HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC
Hoạt động 1. Tìm hiểu khái niệm cường độ trường hấp dẫn
a. Mục tiêu: HS tìm hiểu được khái niệm cường độ trường hấp dẫn.
b. Nội dung: GV tổ chức HS thảo luận nhóm sử dụng kĩ thuật khăn trải bàn để tìm
hiểu khái niệm cường độ trường hấp dẫn
c. Sản phẩm học tập: Rút ra được khái niệm về cường độ trường hấp dẫn
d. Tổ chức hoạt động:
HOẠT ĐỘNG CỦA GV – HS
DỰ KIẾN SẢN PHẨM
Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập
I. KHÁI NIỆM CƯỜNG ĐỘ
- GV chia HS thành các nhóm, mỗi nhóm TRƯỜNG HẤP DẪN
khoảng bốn HS và giao nhiệm vụ cho các - Cường độ trường hấp dẫn là đại lượng nhóm:
vectơ, đặc trưng cho trường hấp dẫn về
+ Sử dụng kĩ thuật khăn trải bàn để hoàn thành phương diện tác dụng lực lên các vật có
việc nêu khái niệm cường độ trường hấp dẫn.
khối lượng đặt trong trường hấp dẫn.
+ Trình bày kết quả thảo luận theo nội dung - Ở gần mặt đất, độ lớn cường độ trường trong phiếu học tập
hấp dẫn của Trái Đất tại mỗi điểm bằng
Tên nhóm: ………………………………… hằng số.
Tên các thành viên: ………………………. � � = ℎ� � Yêu cầu Nội dung trả lời
- Đơn vị cường độ hấp dẫn là N/kg Nêu khái niệm cường độ trường hấp dẫn Hãy viết biểu thức của cường độ trường hấp dẫn
- Sau khi HS trình bày, GV nhận xét và chốt lại
một số nội dung như khái niệm trong SGK
- GV so sánh khái niệm cường độ trường hấp
dẫn với khái niệm cường độ điện trường để HS
hiểu ý nghĩa của cường độ trường hấp dẫn
+ Khái niệm cường độ điện trường: Cường độ
điện trường tại một điểm là đại lượng đặc
trưng cho tác dụng lực của điện trường tại điểm đó
+ Khái niệm cường độ trường hấp dẫn: Cường
độ trường hấp dẫn là đại lượng đặc trưng cho
trường hấp dẫn về phương diện tác dụng lực
lên các vật có khối lượng đặt trong trường hấp dẫn.
 Giống nhau; Đều đặc trương cho khả năng
tác dụng lực của vật có khối lượng/ điện tích