Tài liệu luyện thi HSG môn Ngữ văn THPT

TÀI LIỆU LUYỆN THI HỌC SINH GIỎI MÔN NGỮ VĂN
TRUNG HỌC PHỔ THÔNG (QUYỂN 1) 1 MỤC LỤC
PHẦN MỞ ĐẦU: MỘT VÀI LƯU Ý CHUNG
1. Về phía giáo viên 1.1. Lựa chọn nhân tố
1.2. Bồi dưỡng học sinh giỏi
2. Về phía học sinh 2.1. Yêu cầu cơ bản
2.2. Yêu cầu về năng lực tiếp nhận văn bản
2.3. Kĩ năng tiếp nhận văn bản
Chương 1: TỔNG HỢP NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN THƯỜNG GẶP TRONG ĐỀ
THI HỌC SINH GIỎI NGỮ VĂN
I. Tác phẩm văn học 1. Khái niệm.
2. Tác phẩm văn học là một hệ thống chỉnh thể.
3. Nội dung và hình thức của tác phẩm văn học
4. Ý nghĩa quan trọng của nội dung và hình thức tác phẩm văn học
5. Mối quan hệ giữa nội dung và hình thức tác phẩm văn học
II. Bản chất của văn học
1. Văn chương bao giờ cũng phải bắt nguồn từ cuộc sống.
2. Văn chương cần phải có sự sáng tạo.
III. Chức năng của văn học
1. Chức năng nhận thức. 2. Chức năng giáo dục. 3. Chức năng thẩm mĩ .
4. Mối quan hệ giữa các chức năng văn học.
IV. Con người trong văn học.
1. Đối tượng phản ánh của văn học. 2. Hình tượng văn học.
V. Thiên chức nhà văn
1. Thế nào là thiên chức của nhà văn?
2. Bản tính của thiên chức nhà văn. 2
VI. Yêu cầu đối với người nghệ sĩ
1. Yêu cầu thứ nhất: Người nghệ sĩ phải luôn sáng tạo, tìm tòi những đề tài mới, hình thức mới.
2. Yêu cầu thứ hai: Người nghệ sĩ phải biết rung cảm trước cuộc đời.
3. Yêu cầu thứ 3: Nhà văn phải có phong cách riêng.
VII. Phong cách sáng tác
1. Khái niệm phong cách sáng tác:
2. Đặc điểm của phong cách nghệ thuật
VIII. Nhà văn- Tác phẩm- Bạn đọc 1. Nhà văn và tác phẩm. 2. Bạn đọc. IX. Thơ 1. Thơ là gì? 2. Đặc trưng của thơ.
3. Một tác phẩm thơ có giá trị 4. Tình cảm trong thơ.
5. Thơ trong mối quan hệ hiện thực. 6. Sáng tạo trong thơ.
7. Để sáng tạo và lưu giữ một bài thơ hay.
X. Tính nhạc, họa, điện ảnh, chạm khắc trong thơ 1. Tính nhạc. 2. Tính họa 3. Điện ảnh. 4. Điêu khắc.
XI. Vẻ đẹp của ngôn ngữ thơ ca
XII. Nhân vật trong tác phẩm văn học. 1. Khái niệm
2. Vai trò của nhân vật trong tác phẩm.
3. Phân loại nhân vật văn học
4. Một số biện pháp xây dựng nhân vật.
XIII. TÌNH HUỐNG TRUYỆN. 3 1. Khái niệm 2. Phân loại.
3. Phương pháp tiếp cận tình huống.
XIV. Tác phẩm văn học chân chính.
1. Thế nào là tác phẩm văn học chân chính?
2. Yêu cầu của một tác phẩm văn học chân chính
XV. Giọng điệu trong văn học 1. Giọng điệu là gì
2. Yêu cầu khi tìm hiểu giọng điệu trong văn học.
3. Yêu cầu khi viết một bài văn về giọng điệu trong văn học.
XVI. Chi tiết trong tác phẩm văn học.
1. Chi tiết nghệ thuật là gì?
2. Đặc điểm và vai trò của chi tiết trong tác phẩm tự sự
3. Cách cảm nhận chi tiết trong tác phẩm tự sự
Chương 2 : ĐỊNH HƯỚNG DẠY HỌC THEO CHUYÊN ĐỀ
CHUYÊN ĐỀ: VĂN HỌC DÂN GIAN VIỆT NAM.
1. Những giá trị cơ bản của Văn học dân gian Việt Nam.
2. Vai trò của văn học dân gian
3. Một số lưu ý về phương pháp đọc – hiểu văn học dân gian
4. Ảnh hưởng của Văn học dân gian đối với văn học viết Việt Nam. CHUYÊN ĐỀ: CA DAO
1. Nhân vật trữ tình 2. Thể thơ.
3. Thời gian nghệ thuật và không gian nghệ thuật 4. Ngôn ngữ 5. Kết cấu
6. Một số biểu tượng, hình ảnh trong ca dao
CHUYÊN ĐỀ : THI PHÁP VĂN HỌC TRUNG ĐẠI.
1. Đặc trưng thi pháp: hệ thống ước lệ thẩm mỹ cổ điển.
2. Thiên nhiên trong văn học trung đại.
3. Một thế giới nghệ thuật phi thời gian. 4