Giáo án Bài 2 Ngữ văn 7 Kết nối tri thức (năng lực số)

BÀI 2: KHÚC NHẠC TÂM HỒN
TIẾT ... : GIỚI THIỆU BÀI HỌC VÀ TRI THỨC NGỮ VĂN I. Mục tiêu 1. Năng lực
- Nhận biết chủ đề của bài học
- Trình bày được các khái niệm, cách ngắt nhịp, cách gieo vần, đặc điểm thơ bốn chữ
- Vận dụng để phân tích một bài thơ bốn, năm chữ
- Nhận biết và nhận xét được nét độc đáo của bài thơ 4 chữ và 5 chữ thể hiện
qua từ ngữ, hình ảnh, vần, nhịp, biên pháp tu từ.
- Nhận biết được biện pháp tu từ nói giảm, nói tránh và hiểu được tác dụng của
việc sử dụng biện pháp tu từ này.
- Bước đầu biết làm một bài thơ 4 chữ hoặc 5 chữ: viết được đoạn văn ghi lại
cảm xúc sau khi đọc một bài thơ 4 chữ, năm chữ.
- Trình bày được ý kiến về một vấn đề đời sống, biết trao đổi một cách xây
dựng, tôn trọng các ý kiến khác biệt. a. Năng lực chung:
- Hướng học sinh trở thành người đọc độc lập với các năng lực giải quyết vấn
đề, tự quản bản thân, năng lực giao tiếp, trình bày, thuyết trình, tương tác, hợp tác. b. Năng lực riêng:
- Năng lực văn học: nhận biết xác định thể thơ, biết cách phân tích thơ bốn năm chữ.
- Năng lực ngôn ngữ: Hiểu ý kiến các bạn, nắm bắt được thông tin từ phần giới thiệu bài. c. Năng lực số:
- 1.1.TC1b: Thực hiện được rõ ràng và theo quy trình các tìm kiếm để tìm dữ
liệu, khái niệm đặc điểm thơ bốn chữ, năm chữ trong môi trường số.
- 5.2.TC1b: Chọn được các công cụ số thông thường và giải pháp công nghệ
phù hợp để tùy chỉnh, số hóa bảng so sánh tri thức ngữ văn.
- 6.2.TC1a: Sử dụng được công cụ AI để thực hành nhận diện nhanh các mô
hình gieo vần trong bài tập thơ đơn giản. 2. Phẩm chất:
- Có ý thức vận dụng kiến thức vào để hiểu và phân tích các VB được học.
- HS có tinh thần yêu nước, tự hào dân tộc và ý thức về trách nhiệm của công
dân đối với đất nước, có tình yêu thương con người, biết chia sẻ và cảm thông.
- Biết trân trọng, vun đắp tình yêu con người, thiên nhiên, quê hương, đất nước.
II. Thiết bị dạy học và học liệu
1. Chuẩn bị của GV - Giáo án;
- Phiếu bài tập, trả lời câu hỏi;
- Các phương tiện kỹ thuật;
- Bảng phân công nhiệm vụ cho học sinh hoạt động trên lớp;
- Bảng giao nhiệm vụ học tập cho học sinh ở nhà.
- Hệ thống học liệu số (máy tính, máy chiếu, công cụ AI (Google Gemini/ChatGPT).
2. Chuẩn bị của HS: SGK, SBT Ngữ văn 7, soạn bài theo hệ thống câu hỏi
hướng dẫn học bài, vở ghi, thiết bị thông minh (điện thoại/máy tính bảng) có kết
nối mạng mạng Internet phục vụ tra cứu học tập tại lớp (nếu nhà trường cho phép).
III. Tiến trình dạy học
Hoạt động 1: Khởi động
a. Mục tiêu: Tạo hứng thú cho HS, thu hút HS sẵn sàng thực hiện nhiệm vụ học
tập của mình. HS khắc sâu kiến thức nội dung bài học.
b. Nội dung: HS chia sẻ kinh nghiệm của bản thân.
c. Sản phẩm: Những suy nghĩ, chia sẻ của HS.
d. Tổ chức thực hiện: - GV tổ chức trò chơi:
- GV dẫn dắt vào bài mới: ở chương trình Ngữ văn lớp 6 các em đã được học
một số bài thơ hiện đại như: Đêm nay Bác không ngủ, Lượm, qua những bài
thơ này các em đã hiểu được phần nào về thể thơ, giọng thơ, cách nhịp thơ.
Đến với chương trình lớp 7 hôm nay Thầy chúng ta sẽ đi tìm hiểu sâu hơn về
đặc điểm của thơ ca qua bài học: KHÚC NHẠC TÂM HỒN
Hoạt động 2: Hình thành kiến thức
Hoạt động 1: Tìm hiểu giới thiệu bài học và Khám phá tri thức ngữ văn
a. Mục tiêu: Nắm được khái niệm đề tài, chi tiết, nhân vật.
b. Nội dung: HS sử dụng SGK, chắt lọc kiến thức để tiến hành trả lời câu hỏi.
c. Sản phẩm học tập: HS tiếp thu kiến thức thông qua sự hướng dẫn của GV, câu trả lời của HS.
d. Tổ chức thực hiện:
HOẠT ĐỘNG CỦA GV – HS
DỰ KIẾN SẢN PHẨM
Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ:
I. Thơ bốn chữ, năm chữ
GV yêu cầu HS đọc phần Tri thức ngữ văn 1. Thơ bốn chữ
trong SGK hoàn thành phiếu học tập sau:
- Thơ bốn chữ: thể thơ theo
đó, mỗi dòng có bốn chữ (tiếng).
- Cách ngắt nhịp: dòng thơ
trong bài thường ngắt nhịp 2/2 hoặc 1/3.
- Bài thơ thường chia khổ, mỗi
- 1.1.TC1b: GV hướng dẫn HS thực hiện quy khổ 4 câu, nhưng cũng có khi
trình tra cứu nhanh trên mạng internet về sơ 2 câu hoặc không chia khổ.
đồ tư duy phân loại các loại vần trong thơ để - Cách gieo vần: vần lưng,
hỗ trợ điền mục "Cách gieo vần".
vần chân, vần liền, vần cách,
Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ: vần hỗn hợp…
HS thảo luận theo bàn trả lời các câu hỏi. VD Vần lưng: ngang- mang
Bước 3: Báo cáo, thảo luận: Mây lưng chừng hàng
- HS báo cáo kết quả, nhận xét. Về ngang lưng núi
- 5.2.TC1b: Đại diện nhóm sử dụng máy tính Ngàn cây nghiêm trang
giáo viên để điền trực tiếp vào bảng so sánh Mơ màng theo bụi
điện tử hiển thị trên màn hình.
-Vần cách: sáu-cháu, xa-nhà
Bước 4: Kết luận, nhận định.
Cháu đi đường cháu
GV chốt và mở rộng kiến thức. Cháu lên đường xa Đến nay tháng sáu Chợt nghe em nhà
- Hình ảnh thơ: dung dị, gần
gũi, gắn liền với các bài đồng
dao, vè, thích hợp với việc kể chuyện.
Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ: 2. Thơ năm chữ
GV yêu cầu HS trả lời cá nhân: trả lời các câu hỏi sau: