Giáo án chuyên đề Bài 3: Công nghệ SH trong sản xuất chế phẩm vi sinh phục vụ Lâm nghiệp 12 Kết nối tri thức

Ngày soạn: .../.../... Ngày dạy: .../.../...
BÀI 3: CÔNG NGHỆ SINH HỌC TRONG SẢN XUẤT CHẾ PHẨM
VI SINH PHỤC VỤ LÂM NGHIỆP I. MỤC TIÊU 1. Kiến thức:
Sau bài học này, HS đạt yêu cầu sau:
- Phân tích được một số hướng ứng dụng phổ biến của công nghệ sinh học
trong sản xuất chế phẩm vi sinh phục vụ lâm nghiệp. 2. Năng lực
Năng lực chung:
- Năng lực tự chủ và tự học: Lựa chọn được nguồn tài liệu phù hợp để nâng
cao kiến thức về công nghệ sinh học trong sản xuất chế phẩm vi sinh phục vụ lâm nghiệp.
- Năng lực giao tiếp và hợp tác: Hoạt động nhóm một cách hiệu quả theo
đúng yêu cầu của GV, tích cực tham gia các hoạt động trong lớp.
- Giải quyết vấn đề và sáng tạo: Thảo luận với các thành viên trong nhóm
nhằm giải quyết các vấn đề trong bài học để hoàn thành nhiệm vụ học tập.
Năng lực công nghệ:
- Hiểu được vai trò của chế phẩm vi sinh phân hủy nhanh vật liệu cháy dưới tán rừng thông.
- Trình bày được ứng dụng công nghệ sinh học sản xuất chế phẩm vi sinh MF1 và MF2.
- Đề xuất được quy trình sử dụng chế phẩm vi sinh phù hợp với thực tiễn ở địa phương em. 3. Phẩm chất
- Chăm chỉ, cẩn thận, tỉ mỉ và có tính kỉ luật cao.
- Tích cực giao tiếp và hợp tác khi làm việc cá nhân và làm việc nhóm. 1
II. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU 1. Đối với GV
- SGK, SGV Chuyên đề Công nghệ Lâm nghiệp – Thủy sản 12 – Kết nối tri thức.
- Hình ảnh, video liên quan đến chủ đề.
- Máy tính, máy chiếu (nếu có). 2. Đối với HS
- SGK Chuyên đề Công nghệ Lâm nghiệp – Thủy sản 12 – Kết nối tri thức.
III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
A. HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG
a. Mục tiêu: Hoạt động này giúp HS tạo tâm thế sẵn sàng học tập và gợi mở nhu
cầu nhận thức, kích thích sự tò mò thích thú và mong muốn tìm hiểu các nội dung tiếp theo.
b. Nội dung: HS quan sát Hình 3.1 SGK tr.13 và trả lời câu hỏi trong mục khởi động nêu ở đầu bài.
c. Sản phẩm: Câu trả lời của HS về vai trò của công nghệ sinh học trong sản
xuất chế phẩm vi sinh vật; loại chế phẩm vi sinh đang được sử dụng trong lâm
nghiệp và mục đích của chúng.
d. Tổ chức thực hiện:
Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập
GV chia HS cả lớp thành 4 nhóm.
- GV yêu cầu HS thảo luận theo nhóm, quan sát Hình 3.1 SGK tr.13 và trả lời
câu hỏi dựa trên hiểu biết của mình:
+ Nhóm 1 + 3: Công nghệ sinh học có vai trò như thế nào trong sản xuất chế
phẩm vi sinh phục vụ lâm nghiệp?
+ Nhóm 2 + 4: Những loại chế phẩm vi sinh nào đang được sử dụng trong lâm
nghiệp? Chúng được sử dụng nhằm mục đích gì? 2
Bước 2: HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm vụ học tập
- HS thảo luận theo nhóm, quan sát hình ảnh và trả lời câu hỏi.
- GV quan sát, hướng dẫn, hỗ trợ HS (nếu cần thiết).
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động, thảo luận
- GV mời đại diện 1 – 2 HS trình bày kết quả thảo luận:
+ Vai trò của công nghệ sinh học trong sản xuất chế phẩm vi sinh phục vụ lâm nghiệp là:
 Tối ưu hóa sản xuất: cung cấp các công cụ để tối ưu hóa quy trình sản
xuất chế phẩm vi sinh, từ việc điều chỉnh điều kiện môi trường nuôi cấy
đến quản lí dòng chảy và sự phát triển của vi sinh vật. Điều này giúp tăng
cường hiệu suất và chất lượng sản phẩm.
 Tạo mới chế phẩm: cung cấp khả năng tạo ra các chế phẩm vi sinh mới
và cải thiện chúng thông qua kĩ thuật di truyền và biến đổi gene. Điều này
có thể dẫn đến việc phát triển các chế phẩm có khả năng tương tác tốt
hơn với cây trồng và môi trường nuôi cấy.
 Kiểm soát bệnh và sâu bệnh: sử dụng để phát triển các chế phẩm vi sinh
có khả năng kiểm soát bệnh và sâu bệnh, giúp giảm sự phụ thuộc vào hóa
chất và phân bón hóa học.
 Bảo vệ môi trường: giúp giảm tiêu thụ năng lượng và tác động tiêu cực đến môi trường. 3
+ Những loại chế phẩm vi sinh đang được sử dụng trong lâm nghiệp:
 Vi khuẩn rễ cây (Rhizobacteria): cung cấp dưỡng chất, khả năng chống
lại các vi khuẩn gây bệnh, và kích thích hệ thống rễ phát triển mạnh mẽ hơn.
 Vi khuẩn Azospirillum: cải thiện sự hấp thụ nitơ của cây trồng, giúp cây
phát triển tốt hơn trong điều kiện đất nghèo dinh dưỡng.
 Vi khuẩn nấm endophyte: giúp cây trồng chống lại sự tấn công của vi
khuẩn gây bệnh hoặc cải thiện sự hấp thụ dưỡng chất.
 Nấm Mycorrhizal: giúp cây trồng hấp thụ nước và dưỡng chất tốt hơn từ
đất, đồng thời cung cấp bảo vệ chống lại các bệnh tật.
 Chế phẩm chứa enzyme: giúp cải thiện cấu trúc đất và tăng cường sự
hấp thụ dưỡng chất của cây trồng.
 Mục đích chính của việc sử dụng các chế phẩm vi sinh trong lâm nghiệp là
tăng cường sự phát triển và năng suất của cây trồng, cải thiện chất lượng đất và
môi trường nuôi cấy, cũng như giảm sự phụ thuộc vào hóa chất độc hại và phân bón hóa học.
- GV yêu cầu HS lắng nghe, nhận xét, bổ sung ý kiến (nếu có).
Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập
- GV nhận xét, đánh giá, và chuẩn kiến thức.
- GV dẫn dắt HS vào bài học: Nhờ thành quả từ chương trình nghiên cứu trọng
điểm phát triển và ứng dụng công nghệ sinh học trong sản xuất chế phẩm vi
sinh, ngành lâm nghiệp những năm qua có sự phát triển vượt bậc. Vậy để hiểu
hơn về chế phẩm vi sinh dùng trong lâm nghiệp có vai trò như thế nào đối với
lâm nghiệp, chúng ta cùng vào bài học ngày hôm nay – Bài 3. Công nghệ sinh
học trong sản xuất chế phẩm vi sinh phục vụ lâm nghiệp.
B. HÌNH THÀNH KIẾN THỨC MỚI
Hoạt động 1: Sản xuất chế phẩm vi sinh phân hủy nhanh vật liệu cháy dưới tán rừng thông
a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS nắm được vai trò của chế phẩm vi sinh
phân hủy nhanh vật liệu cháy dưới tán rừng thông. 4