Giáo án Ngữ văn 7 Học kì 2 Kết nối tri thức

HỌC KÌ II
Ngày soạn: ............................................
Ngày dạy: .............................................
BÀI 6: BÀI HỌC CUỘC SỐNG
TIẾT .... : GIỚI THIỆU BÀI HỌC VÀ TRI THỨC NGỮ VĂN I. Mục tiêu 1. Năng lực
- Nêu được một số yếu tố của truyện ngụ ngôn: đề tài, tình huống, cốt truyện, nhân vật, chủ đề.
- Kể lại một truyện ngụ ngôn: kể đúng cốt truyện, có cách kể chuyện linh hoạt, hấp dẫn.
- Nêu được một số yếu tố của tục ngữ: số lượng câu, chữ, vần.
- Phân tích được đặc điểm và chức năng của thành ngữ, đặc điểm và tác dụng của
biện pháp tu từ nói quá.
- Bước đầu biết viết bài văn nghị luận về một vấn đề trong đời sống.
- Có ý thức học hỏi kinh nghiệm, trí tuệ của dân gian. a. Năng lực chung:
- Năng lực thu thập thông tin liên quan đến văn bản.
- Năng lực trình bày suy nghĩ, cảm nhận của cá nhân về văn bản.
- Năng lực hợp tác khi trao đổi, thảo luận về thành tựu nội dung, nghệ thuật, ý nghĩa truyện. b. Năng lực riêng:
- Đọc-hiểu văn bản truyện ngụ ngôn.
- Nhận diện thể loại, kể lại cốt truyện và nêu nhận xét về nội dung và nghệ thuật
những ngụ ngôn Đẽo cày giữa đường và những ngụ ngôn khác.
- Liên hệ các sự việc trong truyện với những tình huống, hoàn cảnh thực tế.
- Năng lực ngôn ngữ (đọc – viết – nói và nghe); năng lực văn học. 2. Phẩm chất:
- Hình thành và phát triển ở HS: Trách nhiệm học hỏi cái tốt; phê phán cái xấu, cái không phù hợp.
II. Thiết bị dạy học và học liệu 1. Chuẩn bị của GV - Giáo án
- Phiếu bài tập, trả lời câu hỏi
- Các phương tiện kỹ thuật
- Bảng phân công nhiệm vụ cho học sinh hoạt động trên lớp
- Bảng giao nhiệm vụ học tập cho học sinh ở nhà.
2. Chuẩn bị của HS: SGK, SBT Ngữ văn 7, soạn bài theo hệ thống câu hỏi hướng dẫn học bài, vở ghi.
III. Tiến trình dạy học
Hoạt động 1: Khởi động
a. Mục tiêu: Tạo hứng thú cho HS, thu hút HS sẵn sàng thực hiện nhiệm vụ học tập
của mình. HS khắc sâu kiến thức nội dung bài học.
b. Tổ chức thực hiện:
- GV tổ chức trò chơi: Nhìn hình đoán tục ngữ?
GV đưa ra hình ảnh, HS dựa vào những hình ảnh đó để đoán về câu tục ngữ Đi một
ngày đàng học một sàng khôn
- HS thực hiện nhiệm vụ.
- GV dẫn dắt vào bài mới: “Đi một ngày đàng học một sàng khôn”, đúng vậy, không
chỉ học ở nhà trường, mà chúng ta còn học được ở nhiều nơi trong cuộc sống: học
qua những chuyến đi, học qua việc tiếp xúc với người từng trải, hiểu biết....Chúng ta
có thể học suốt đời nhờ những nguồn tài liệu vô tận đó. Đến với bài học này, các em
sẽ được làm quen và tìm hiểu hai thể loại sáng tác là truyện ngụ ngôn và tục ngữ. Đi
sâu tùm hiểu những câu chuyện ngắn gọn và chứa đựng muôn vàn bài học bổ ích...
Hoạt động 2: Hình thành kiến thức
Hoạt động 1: Giới thiệu bài học
a. Mục tiêu: Nắm được chủ đề và thể loại chính của bài học
b. Tổ chức thực hiện:
HOẠT ĐỘNG CỦA GV – HS
DỰ KIẾN SẢN PHẨM
Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ
I. GIỚI THIỆU BÀI HỌC
- Gv chuyển giao nhiệm vụ
- Chủ đề bài học: Bài học cuộc
- Gv yêu cầu học sinh đọc đoạn giới thiệu bài sống.
học và trả lời câu hỏi:
-> Nhắc nhở chúng ta không
+ Chủ đề của bài học là gì?
ngừng học hỏi, không chỉ học
+ Phần giới thiệu bài học muốn nói với chúng ta trong sách vở, mà còn học trong điều gì?
cuộc sống, học từ những trải
+ Phần Giới thiệu bài học còn cho biết ở chủ đề nghiệm, những chuyến đi….
này các em làm quen với thể loại văn bản nào?
+ Để thể hiện chủ đề, bài học đưa vào mấy ngữ - Thể loại chính: truyện ngụ liệu? ngôn, tục ngữ
- HS tiếp nhận nhiệm vụ. + Đẽo cày giữa đường
Bước 2: HS trao đổi thảo luận, thực hiện + Ếch ngồi đáy giếng nhiệm vụ + Con mối và con kiến
- HS quan sát, lắng nghe, suy nghĩ
+ Một số câu tục ngữ Việt Nam - GV lắng nghe, gợi mở + Con hổ có nghĩa
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận
- Gv tổ chức hoạt động - Hs trả lời câu hỏi
Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ
- Gv định hướng về mục tiêu cần đạt qua bài học cho học sinh
Hoạt động 2: Khám phá tri thức ngữ văn
a. Mục tiêu: Nắm được khái niệm, đặc điểm của truyện ngụ ngôn
b. Tổ chức thực hiện:
HOẠT ĐỘNG CỦA GV – HS
DỰ KIẾN SẢN PHẨM
Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ:
II. TRI THỨC NGỮ VĂN
- GV yêu cầu HS đọc phần Tri thức ngữ văn 1. Truyện ngụ ngôn
trong SGK và hoàn thành phiếu học tập theo - Khái niệm: là hình thức tự sự nhóm.
cỡ nhỏ, trình bày những bài học
+ GV chia lớp thành 4 nhóm và hoàn thành đạo lí và kinh nghiệm sống,
Phiếu học tập tìm hiểu kiến thức về truyện ngụ thường sử dụng lối diễn đạt ám ngôn. chỉ, ngụ ý, bóng gió. + Thời gian: 5 phút
- Một số đặc điểm của truyện ngụ ngôn
+ Hình thức: ngắn gọn, được
viết bằng thơ hoặc văn xuôi.
+ Nhân vật: con người hoặc
con vật, đồ vật được nhân hóa.
+ Mục đích: thường nêu lên
những tư tưởng, đạo lí hay bài
+ Nêu khái niệm về tục ngữ và thành ngữ
học cuộc sống bằng ngôn ngữ
Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ:
giàu hình ảnh, có thể pha yếu tố
HS thảo luận theo nhóm, hoàn thành phiếu học hài hước. tập và câu hỏi của GV. 2. Tục ngữ
Bước 3: Báo cáo, thảo luận:
Tục ngữ thuộc loại sáng tác
HS báo cáo kết quả, nhận xét.
ngôn từ dân gian, là những câu
Bước 4: Kết luận, nhận định.
ngắn gọn, nhịp nhàng, cân đối,
GV chốt và mở rộng kiến thức.
thường có vần, có điệu, đúc kết
nhận thức về tự nhiên và xã hội,
kinh nghiệm về đạo đức và ứng xử trong đời sống.
Ví dụ: “Ăn kĩ no lâu, cày sâu tốt lúa”… 3. Thành ngữ
Thành ngữ là một cụm từ cố
định, có nghĩa bóng bẩy. Nghĩa
của thành ngữ là nghĩa toát ra từ
cả cụm, chứ không phải được
suy ra từ nghĩa của từng thành tố.
Hoạt động 3: Luyện tập
a. Mục tiêu: Củng cố lại kiến thức đã học.
b. Tổ chức thực hiện:
- GV tổ chức trò chơi: “Đâu là thành ngữ, đâu là tục ngữ?”
+ GV chia lớp thành 2 team: “Team Thành ngữ, Team Tục ngữ
+ Yêu cầu: lựa chọn những câu thuộc team của mình. Đáp án:  Team Tục ngữ - Ba mặt một lời
- Cõng rắn về cắn gà nhà - Bỏ thương, vương tội - Đâm lao phải theo lao
 Team Thành ngữ
- Ăn một bát cháo chạy ba quãng đồng
- Có thực mới vực được đạo
- Con nhà tông, không giống lông cũng giống cánh
- GV nhận xét, đánh giá, chuẩn kiến thức.
Hoạt động 4: Vận dụng
a. Mục tiêu: Vận dụng kiến thức đã học để giải bài tập, củng cố kiến thức.
b. Tổ chức thực hiện:
- GV tổ chức trò chơi: “Ai nhanh nhất”
- Hình thức: - GV gọi 2 bạn tham gia trò chơi
- Yêu cầu: Trong 5 phút, đặt câu có chứa câu tục ngữ “học ăn, học nói, học gói, học
mở”. Ai đặt nhiều câu hơn sẽ là người chiến thắng
- GV nhận xét, đánh giá, chuẩn kiến thức. Rút kinh nghiệm
…………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………