Giáo án Bài 1 Lịch sử & Địa lí lớp 5 Kết nối tri thức (năng lực số)

CHỦ ĐỀ 1: ĐẤT NƯỚC VÀ CON NGƯỜI VIỆT NAM
BÀI 1: VỊ TRÍ ĐỊA LÍ, LÃNH THỔ, ĐƠN VỊ HÀNH CHÍNH,
QUỐC KÌ, QUỐC HUY, QUỐC CA I. MỤC TIÊU
1. Kiến thức: Sau bài học này, HS sẽ:
- Xác định được vị trí địa lí của Việt Nam trên bản đồ hoặc lược đồ.
- Trình bày được ảnh hưởng của vị trí địa lí đối với tự nhiên và hoạt động sản xuất.
- Mô tả được hình dạng lãnh thổ phần đất liền của Việt Nam.
- Nêu được số lượng đơn vị hành chính của Việt Nam, kể được tên một số
tỉnh, thành phố của Việt Nam.
- Nêu được ý nghĩa của Quốc kì, Quốc huy, Quốc ca của Việt Nam. 2. Năng lực 2.1. Năng lực chung:
- Năng lực giao tiếp và hợp tác: hợp tác và giao tiếp với các bạn trong
các nhiệm vụ học tập.
- Năng lực tự chủ và tự học: tự lực làm những nhiệm vụ học tập được giao trên lớp và ở nhà.
- Giải quyết vấn đề và sáng tạo: phát triển được vấn đề từ các nhiệm vụ
học tập và tìm cách giải quyết chúng.
2.2. Năng lực riêng:
- Năng lực nhận thức khoa học Lịch sử và Địa lí:
+ Xác định được vị trí địa lí của Việt Nam; mô tả được hình dạng lãnh
thổ phần đất liền và nêu được một số đặc điểm về đơn vị hành chính của Việt Nam.
+ Trình bày được ảnh hưởng của vị trí địa lí đối với tự nhiên và hoạt động
sản xuất; nêu được ý nghĩa của Quốc kì, Quốc huy, Quốc ca Việt Nam.
- Năng lực tìm hiểu Lịch sử và Địa lí: Khai thác được thông tin từ bản đồ,
lược đồ, tranh ảnh và các tư liệu để tìm hiểu về vị trí địa lí, lãnh thổ, đơn
vị hành chính và các biểu tượng quốc gia của Việt Nam.
- Năng lực vận dụng kiến thức, kĩ năng đã học: Biết giới thiệu những hiểu
biết cơ bản về đất nước Việt Nam; bước đầu thể hiện niềm tự hào, ý thức
tôn trọng và gìn giữ các biểu tượng quốc gia thông qua những việc làm phù hợp. 2.3. Năng lực số
- Sử dụng được một số phương tiện số đơn giản (bản đồ điện tử, hình ảnh,
video, học liệu số phù hợp) để tìm kiếm, khai thác thông tin về vị trí địa
lí, lãnh thổ, đơn vị hành chính và các biểu tượng quốc gia của Việt Nam.
- Biết quan sát, lựa chọn, ghi chép và trình bày thông tin thu thập được từ
nguồn học liệu số phục vụ học tập.
- Bước đầu biết trao đổi, chia sẻ thông tin học tập phù hợp; có ý thức sử
dụng thiết bị và môi trường số an toàn, có trách nhiệm. 3. Phẩm chất
- Chăm chỉ: Bồi dưỡng phẩm chất chăm chỉ, thường xuyên hoàn thành
các nhiệm vụ học tập, ham học hỏi, đọc sách mở rộng hiểu biết.
- Trách nhiệm: Có trách nhiệm với các nhiệm vụ, vai trò được giao trong bài học.
II. ĐỒ DÙNG DẠY HỌC 1. Đối với giáo viên
- Giáo án, SHS, SGV, Vở bài tập Lịch sử 5.
- Bản đồ hành chính Việt Nam năm 2021 treo tường.
- Quốc kì, Quốc huy, Quốc ca nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam.
- Một số bảng số liệu: sơ đồ; tranh, ảnh lịch sử; tranh, ảnh địa lí;.....
- Bảng điểm tự đánh giá và đánh giá lẫn nhau về kĩ năng đọc lược đồ.
- Máy tính, máy chiếu (nếu có). 2. Đối với học sinh
- SHS Lịch sử và Địa lí 5.
- Thông tin, tài liệu, tranh ảnh liên quan đến nội dung bài học.
III. CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC
A. HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG
a) Mục tiêu: Kết nối những điều HS đã biết với những điều HS chưa biết,
tạo tâm thế hứng khởi, kích thích sự tò mò, mong muốn tìm hiểu nội dung bài học mới.
b) Nội dung: GV tổ chức cho HS hoạt động cá nhân, tham gia trò chơi
“Địa danh phiêu lưu kí” để tìm ra một số từ khóa quan trọng liên quan
đến kiến thức bài học.
c) Sản phẩm dự kiến: Câu trả lời của HS
d) Tổ chức thực hiện:
Bước 1. Chuyển giao nhiệm vụ học tập:
- GV tổ chức cho HS hoạt động cá nhân, tham gia trò chơi: Địa danh phiêu lưu kí
- GV phổ biến luật chơi:
+ GV đưa ra câu hỏi đố vui về tên các địa danh, tỉnh/ thành phố của Việt Nam hiện nay
+ HS lắng nghe câu đố, giơ tay để giành quyền trả lời. Mỗi câu trả lời
đúng sẽ được 1 điểm cộng.
+ HS trả lời sai => không được điểm, nhường cơ hội cho bạn khác. STT Câu hỏi Đáp án
Tên nghe nửa ruộng nửa rừng 1
Đố ai ai trải ai từng đáp đi? Lâm Đồng (Là tỉnh nào?)
Ngàn năm văn hiến sáng ngời,
Hồ Gươm nước biếc sáng ngời Thủ đô, 2
Ba Đình lịch sử điểm tô, Hà Nội
Ai biết nơi đó thì hô nhanh nào? (Là thành phố nào?)
Nơi nào có bến Ninh Kiều, 3
Tây Đô sông nước dập dìu khách thương? Cần Thơ (Là thành phố nào?)
Tỉnh nào đất tổ Hùng Vương 4
Bốn mùa bóng cọ rợp đường tuổi thơ? Phú Thọ (Là tỉnh nào?)
Thành phố biển đẹp rạng ngời,
Cầu Rồng phun lửa sáng ngời trời đêm. 5
Là nơi đáng sống bao thêm, Đà Nẵng
Khách du xuân đến mà xem chốn nào? (Là thành phố nào?)
Bước 2. Thực hiện nhiệm vụ học tập: HS suy nghĩ để trả lời.
Bước 3. Báo cáo, thảo luận:
- GV gọi 2 - 3 HS lần lượt đưa ra câu trả lời.
- Các HS khác lắng nghe, nhận xét và bổ sung (nếu có).
Bước 4: Kết luận, đánh giá
- GV nhận xét phần trình bày của HS.
- GV dẫn dắt vào bài học mới: Các em thân mến, đất nước Việt Nam của
chúng ta có rất nhiều địa phương tươi đẹp như Lâm Đồng với những đồi
thông xanh mát, Hà Nội nghìn năm văn hiến, Đà Nẵng năng động bên bờ
biển, Phú Thọ - vùng đất cội nguồn dân tộc và Cần Thơ nổi tiếng với chợ
nổi miền sông nước. Mỗi địa phương đều góp phần tạo nên vẻ đẹp đa
dạng và thống nhất của Tổ quốc Việt Nam. Để hiểu rõ hơn về đất nước
mình, chúng ta cần biết Việt Nam nằm ở đâu, có lãnh thổ như thế nào,
gồm những đơn vị hành chính nào và những biểu tượng thiêng liêng như
Quốc kì, Quốc huy, Quốc ca mang ý nghĩa gì. Hôm nay, chúng ta cùng
khám phá những nội dung đó trong bài học đầu tiên nhé!
- GV giới thiệu tiến trình và các đơn vị kiến thức sẽ tìm hiểu trong bài học.
B. HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC
Hoạt động 1: Tìm hiểu về vị trí địa lí
a) Mục tiêu: Qua hoạt động này, HS có thể:
- Xác định được vị trí địa lí của Việt Nam trên bản đồ hoặc lược đồ;
- Trình bày được ảnh hưởng của vị trí địa lí đối với tự nhiên và hoạt động sản xuất.
b) Nội dung: GV tổ chức cho HS hoạt động nhóm (4-6 HS/ nhóm), yêu
cầu HS: quan sát Hình 3, Hình 4, đọc thông tin trong SGK để hoàn thành
phiếu học tập tìm hiểu về vị trí địa lí của Việt Nam.
c) Sản phẩm dự kiến: HS chỉ được vị trí Việt Nam trên bản đồ; nêu
được thuận lợi (khí hậu nhiệt đới ẩm, phát triển cây trồng, giao thông
biển) và khó khăn (nhiều thiên tai, bão).
d) Tổ chức thực hiện:
HOẠT ĐỘNG CỦA GV - HS
KIẾN THỨC TRỌNG TÂM 1. Vị trí địa lí
Bước 1. Chuyển giao nhiệm vụ học a) Vị trí địa lí: