Giáo án Bài 3 Lịch sử & Địa lí lớp 5 Kết nối tri thức (năng lực số)

BÀI 3: BIỂN, ĐẢO VIỆT NAM I. MỤC TIÊU
1. Kiến thức: Sau bài học này, HS sẽ:
- Xác định được vị trí địa lí của vùng biển, một số đảo, quần đảo lớn của
Việt Nam trên bản đồ hoặc lược đồ.
- Trình bày được công cuộc bảo vệ chủ quyền, các quyền và lợi ích hợp
pháp của Việt Nam ở Biển Đông trong lịch sử, có sử dụng một số tư liệu,
tranh ảnh, câu chuyện liên quan (đội Hoàng Sa, lễ Khao lề thế lính Hoàng Sa,...).
- Sưu tầm, đọc và kể lại được một số câu chuyện, bài thơ về biển, đảo Việt Nam. 2. Năng lực 2.1. Năng lực chung:
- Năng lực giao tiếp và hợp tác: hợp tác và giao tiếp với các bạn trong
các nhiệm vụ học tập.
- Năng lực tự chủ và tự học: tự lực làm những nhiệm vụ học tập được giao trên lớp và ở nhà.
- Giải quyết vấn đề và sáng tạo: phát triển được vấn đề từ các nhiệm vụ
học tập và tìm cách giải quyết chúng.
2.2. Năng lực riêng:
- Năng lực nhận thức khoa học Lịch sử và Địa lí:
+ Xác định được vị trí địa lí của vùng biển, một số đảo và quần đảo lớn
của Việt Nam trên bản đồ hoặc lược đồ.
+ Trình bày được những nét cơ bản về công cuộc bảo vệ chủ quyền, các
quyền và lợi ích hợp pháp của Việt Nam ở Biển Đông trong lịch sử; kể lại
được một số câu chuyện, bài thơ về biển, đảo Việt Nam.
+ Năng lực tìm hiểu Lịch sử và Địa lí: Khai thác được thông tin từ bản
đồ, lược đồ, tranh ảnh, tư liệu lịch sử, câu chuyện và các nguồn tư liệu
khác để tìm hiểu về biển, đảo và chủ quyền biển, đảo Việt Nam.
+ Năng lực vận dụng kiến thức, kĩ năng đã học: Biết chia sẻ những hiểu
biết về biển, đảo Việt Nam; bước đầu thể hiện tình yêu quê hương, đất
nước và ý thức bảo vệ chủ quyền biển, đảo thông qua những việc làm phù hợp. 2.3. Năng lực số
- Sử dụng được một số phương tiện số đơn giản (bản đồ điện tử, hình ảnh,
video, học liệu số phù hợp) để tìm kiếm, khai thác thông tin về vùng biển,
đảo, quần đảo và công cuộc bảo vệ chủ quyền biển, đảo của Việt Nam.
- Biết quan sát, lựa chọn, ghi chép và trình bày thông tin thu thập được từ
nguồn học liệu số phục vụ học tập.
- Bước đầu biết trao đổi, chia sẻ thông tin học tập phù hợp; có ý thức sử
dụng thiết bị và môi trường số an toàn, có trách nhiệm. 3. Phẩm chất
- Yêu nước: Bày tỏ sự trân trọng những việc làm của các thế hệ trong việc
bảo vệ chủ quyền, các quyền và lợi ích hợp pháp của Việt Nam ở Biển Đông.
- Trách nhiệm: Nâng cao ý thức cá nhân trong việc bảo vệ chủ quyền, các
quyền và lợi ích hợp pháp ở Biển Đông và tuyên truyền để mọi người cùng thực hiện.
II. ĐỒ DÙNG DẠY HỌC 1. Đối với giáo viên
- Giáo án, SHS, SGV, Vở bài tập Lịch sử 5.
- Lược đồ hoặc bản đồ Việt Nam trong khu vực Đông Nam Á.
- Hình ảnh, tư liệu về biển, đảo và công cuộc bảo vệ chủ quyền, các
quyền và lợi ích hợp pháp của Việt Nam ở Biển Đông.
- Câu chuyện, bài thơ sưu tầm về biển đảo.
- Máy tính, máy chiếu (nếu có). 2. Đối với học sinh
- SHS Lịch sử và Địa lí 5.
- Thông tin, tài liệu, tranh ảnh về biển đảo Việt Nam.
III. CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC
A. HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG
a) Mục tiêu: Kết nối những điều HS đã biết với những điều HS chưa biết,
tạo tâm thế hứng khởi, kích thích sự tò mò, mong muốn tìm hiểu nội dung bài học mới.
b) Nội dung: GV tổ chức cho HS hoạt động cá nhân, tham gia trò chơi
“Đuổi hình bắt chữ” để tìm ra một số từ khóa quan trọng liên quan đến kiến thức bài học.
c) Sản phẩm dự kiến: Câu trả lời của HS
d) Tổ chức thực hiện:
Bước 1. Chuyển giao nhiệm vụ học tập
- GV tổ chức cho HS hoạt động cá nhân, tham gia trò chơi “Đuổi hình bắt chữ”.
- GV phổ biến luật chơi:
+ Quan sát các hình ảnh để đoán từ/cụm từ
+ HS giơ tay để giành quyền trả lời: Trả lời đúng được 1 điểm cộng; Trả
lời sai nhường cơ hội cho bạn khác.
- Gợi ý một số từ khóa:
Bước 2. Thực hiện nhiệm vụ học tập: HS suy nghĩ để trả lời.
Bước 3. Báo cáo, thảo luận:
- GV gọi 2 - 3 HS lần lượt đưa ra câu trả lời.
- Các HS khác lắng nghe, nhận xét và bổ sung (nếu có).
Bước 4: Kết luận, đánh giá
- GV nhận xét phần trình bày của HS.
- GV dẫn dắt vào bài học mới: Các em thân mến, Việt Nam là một quốc
gia có vùng biển rộng lớn với hàng nghìn hòn đảo lớn nhỏ tạo nên vẻ đẹp
độc đáo cho đất nước. Nhắc đến biển đảo Việt Nam, chúng ta có thể kể
đến đảo Lý Sơn, đảo Cát Bà, đảo Cô Tô, đảo Bình Ba hay các đảo thuộc
quần đảo Vân Đồn như Cái Bầu với nhiều cảnh quan thiên nhiên hấp
dẫn…. Không chỉ có giá trị về du lịch, các đảo còn giữ vai trò quan trọng
trong phát triển kinh tế và bảo vệ chủ quyền biển đảo của Tổ quốc. Vậy
biển và đảo Việt Nam có những đặc điểm nổi bật gì? Chúng ta cùng tìm
hiểu trong bài học hôm nay nhé!
- GV giới thiệu tiến trình và các đơn vị kiến thức sẽ tìm hiểu trong bài học.
B. HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC
Hoạt động 1. Tìm hiểu về vị trí địa lí
a) Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS xác định được vị trí địa lí của
vùng biển, một số quần đảo, đảo lớn của Việt Nam trên bản đồ hoặc lược đồ.
b) Nội dung: GV yêu cầu HS làm việc cá nhân, đọc thông tin trong mục
kết hợp quan sát hình minh họa SGK tr.16-17 làm việc với Bản đồ hành
chính Việt Nam năm 2025 và thực hiện nhiệm vụ sau: Xác định vị trí địa
lí của vùng biển, một số đảo, quần đảo lớn của Việt Nam.
c) Sản phẩm dự kiến: câu trả lời của HS
d) Tổ chức thực hiện:
HOẠT ĐỘNG CỦA GV - HS
KIẾN THỨC TRỌNG TÂM 1. Vị trí địa lí
Bước 1. Chuyển giao nhiệm vụ học - Vùng biển Việt Nam là một
tập: GV yêu cầu HS làm việc cá nhân, phần của Biển Đông.
đọc thông tin trong mục kết hợp quan - Trong vùng biển có hàng nghìn
sát hình minh họa SGK tr.16-17 làm đảo.
việc với Bản đồ hành chính Việt Nam - Nhiều đảo tập hợp thành các