Giáo án chuyên đề Bài 5: Chuyển hóa chất béo thành xà phòng Hóa học 11 Kết nối tri thức

Ngày soạn:…/…/… Ngày dạy:…/…/…
CHUYÊN ĐỀ 2. TRẢI NGHIỆM, THỰC HÀNH HOÁ HỮU CƠ
BÀI 5: CHUYỂN HOÁ CHẤT BÉO THÀNH XÀ PHÒNG I. MỤC TIÊU 1. Kiến thức
Sau bài học này, HS sẽ thực hiện được thí nghiệm điều chế
xà phòng từ chất béo (tuỳ điều kiện địa phương và nhà trường
có thể chọn chế hoá từ dầu ăn, dầu dừa, dầu cọ, mỡ động vật,...). 2. Năng lực
Năng lực chung:
- Năng lực tự chủ và tự học: Chủ động, tích cực tìm hiểu mối
tương quan giữa lí thuyết với thực hành trong phản ứng xà phòng hoá.
- Năng lực giao tiếp và hợp tác: Sử dụng ngôn ngữ khoa học
để diễn đạt về thí nghiệm chuyển hoá chất béo thành xà
phòng; Hoạt động nhóm một cách hiệu quả theo đúng yêu
cầu của GV, đảm bảo các thành viên trong nhóm đều được
tham gia thảo luận và thực hành thí nghiệm.
- Giải quyết vấn đề và sáng tạo: Nêu vấn đề trong quá trình
làm thí nghiệm và tìm cách giải quyết chúng thông qua làm việc nhóm.
Năng lực Hóa học:
- Nhận thức hoá học: Thực hiện được thí nghiệm điều chế xà
phòng từ chất béo (tuỳ điều kiện địa phương và nhà
trường, có thể chọn chế hoá từ dầu ăn, dầu dừa, dầu cọ, mỡ động vật…)
- Tìm hiểu thế giới tự nhiên dưới góc độ hóa học: Thông qua
các hoạt động thảo luận, quan sát và nhận biết các loại
dầu, mỡ động thực vật có trong tự nhiên dùng để sản xuất xà phòng.
- Vận dụng kiến thức, kĩ năng đã học: chuyển hoá chất béo
thành xà phòng để nâng cao giá trị sử dụng của chất béo trong sản xuất xà phòng. 3. Phẩm chất
- Tham gia tích cực hoạt động nhóm phù hợp với khả năng của bản thân.
- Cẩn thận, trung thực, trách nhiệm và thao tác an toàn
trong quá trình làm thực nghiệm
- Có niềm say mê, hứng thú với việc khám phá và học tập hoá học.
II. THIẾT BỊ DẠY HỌC
1. Đối với giáo viên - SGK, SGV, SBT, PHT.
- Tranh ảnh, các video về xà phòng
- Nguyên liệu, hoá chất và dụng cụ cho thí nghiệm: mỡ động
vật, dầu thực vật hoặc dầu ăn thải đã qua chế biến có thể
dùng làm nguyên liệu để sản xuất xà phòng; dung dịch
NaOH 10M, dung dịch NaOH 0,1M, dung dịch NaCl bão hoà,
hương liệu (nếu có); bình tam giác, đũa khuấy, bếp điện,
khuôn ép tạo bánh xà phòng.
2. Đối với học sinh - SGK, SBT.
- Tranh ảnh, tư liệu sưu tầm liên quan đến bài học và dụng cụ
học tập (nếu cần) theo yêu cầu của GV.
- Nguyên liệu làm thí nghiệm: nguyên liệu để sản xuất xà
phòng (dầu thực vật); dung dịch NaCl bão hoà, hương liệu
(nếu có), khuôn ép tạo bánh xà phòng.
III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
A. HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG
a. Mục tiêu: Tạo tâm thế hứng thú cho học sinh và từng bước làm quen bài học.
b. Nội dung: GV trình bày vấn đề, HS suy nghĩ và trả lời câu hỏi.
c. Sản phẩm học tập: HS trả lời được câu hỏi theo ý kiến cá nhân.
d. Tổ chức thực hiện:
Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ:
- GV nêu câu hỏi khởi động: “Trong thời gian 30s, hãy liệt kê
một số sản phẩm xà phòng thương mại.”
Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ
- HS lắng nghe câu hỏi, suy nghĩ, trả lời câu hỏi
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận
- Đại diện HS trả lời câu hỏi.
Bước 4: Kết luận, nhận định Đáp án: Xà phòng Dove Xà phòng Enchanteur Xà phòng Lifebuoy Xà phòng Safeguard Xà phòng Coast
- GV đánh giá câu trả lời của HS, khen ngợi đội có nhiều kết quả
đúng, trên cơ sở đó dẫn dắt HS vào bài học: “Xà phòng là một
sản phẩm quen thuộc trong đời sống hàng ngày, với đủ loại
kiểu dáng, màu sắc cũng như hương thơm. Em có biết cách làm
xà phòng từ những nguyên liệu sẵn có trong gia đình không?
Chúng ta cùng tìm hiểu Bài 5: Chuyển hóa chất béo thành xà phòng.
B. HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC
Hoạt động 1: Tìm hiểu về xà phòng