Giáo án chuyên đề Bài 6: Điều chế Glucosamine hydrochloride từ vỏ tôm Hóa học 11 Kết nối tri thức

Ngày soạn:…/…/… Ngày dạy:…/…/…
CHUYÊN ĐỀ 2. TRẢI NGHIỆM, THỰC HÀNH HOÁ HỮU CƠ
BÀI 6: ĐIỀU CHẾ GLUCOSAMINE HYDROCHLORIDE TỪ VỎ TÔM I. MỤC TIÊU 1. Kiến thức
Sau bài học này, HS sẽ thực hiện được thí nghiệm điều chế Glucosamine hydrochloride từ vỏ tôm. 2. Năng lực
Năng lực chung:
- Năng lực tự chủ và tự học: Chủ động, tích cực tìm hiểu mối tương quan giữa
lí thuyết với thực hành trong quá trình điều chế Glucosamine hydrochloride từ vỏ tôm.
- Năng lực giao tiếp và hợp tác: Sử dụng ngôn ngữ khoa học để diễn đạt về
thực hành điều chế Glucosamine hydrochloride từ vỏ tôm; Hoạt động nhóm
một cách hiệu quả theo đúng yêu cầu của GV, đảm bảo các thành viên trong
nhóm đều được tham gia thảo luận và thực hành thí nghiệm.
- Giải quyết vấn đề và sáng tạo: Nêu vấn đề trong quá trình làm thí nghiệm
và tìm cách giải quyết chúng thông qua làm việc nhóm.
Năng lực Hóa học:
- Nhận thức hoá học: Trình bày được mối quan hệ giữa chitin, chitosan và
glucosamine; nêu được của tác dụng dược lí của glucosamine.
- Tìm hiểu thế giới tự nhiên dưới góc độ hóa học: Thông qua các hoạt động
thảo luận, quan sát và thực hiện được thí nghiệm để điều chế Glucosamine hydrochloride từ vỏ tôm
- Vận dụng kiến thức, kĩ năng đã học: Trình bày được ứng dụng của
glucosamine trong thực tiễn tận dụng được phế liệu của ngành chế biến thủy
sản trong sản xuất, chế biến. 3. Phẩm chất
- Tham gia tích cực hoạt động nhóm phù hợp với khả năng của bản thân.
- Cẩn thận, trung thực, trách nhiệm và thao tác an toàn trong quá trình làm thực nghiệm
- Có niềm say mê, hứng thú với việc khám phá và học tập hoá học.
II. THIẾT BỊ DẠY HỌC
1. Đối với giáo viên - SGK, SGV, SBT, PHT.
- Một số kết quả nghiên cứu mới về Glucosamine hydrochloride trong điều trị bệnh xương khớp
- Một số sản phẩm thuốc có thành phần Glucosamine hydrochloride
- Tranh ảnh video clip về các loại vỏ tôm, cua
- Nguyên liệu, hóa chất, dụng cụ cho thí nghiệm: khoảng 100g vỏ tôm, bình tam
giác, đũa khuấy, bếp điện, phễu thủy tinh, giấy lọc, dung dịch NaOH 3%, dung
dịch HCl 10%, dung dịch HCl đặc, dung dịch H2O2, than hoạt tính.
2. Đối với học sinh - SGK, SBT.
- Tranh ảnh, tư liệu sưu tầm liên quan đến bài học và dụng cụ học tập (nếu cần) theo yêu cầu của GV.
- Nguyên liệu làm thí nghiệm: khoảng 100g vỏ tôm, than hoạt tính.
III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
A. HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG
a. Mục tiêu: Tạo tâm thế hứng thú cho học sinh và từng bước làm quen bài học.
b. Nội dung: GV trình bày vấn đề, HS suy nghĩ và trả lời câu hỏi.
c. Sản phẩm học tập: HS trả lời được câu hỏi theo ý kiến cá nhân.
d. Tổ chức thực hiện:
Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ:
- GV nêu câu hỏi khởi động: “Bệnh xương khớp gây những tác hại gì”
Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ
- HS lắng nghe câu hỏi, suy nghĩ, trả lời câu hỏi
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận
- Đại diện HS trả lời câu hỏi.
Bước 4: Kết luận, nhận định
Đáp án: Bệnh xương khớp gây cảm giác đau nhức hoặc cứng khớp càng gia tăng
và dai dẳng hơn, làm hạn chế vận động, biến dạng các khớp, thậm chí có nguy cơ tàn phế.
- GV đánh giá câu trả lời của HS, khen ngợi đội có nhiều kết quả đúng, trên cơ sở
đó dẫn dắt HS vào bài học: “Nghiên cứu đã chứng minh rằng việc bổ sung
Glucosamine đều đặn giúp tăng cường cấu trúc bền vững của khớp, giúp khớp
xương thư giãn, duy trì sự linh hoạt. Vậy glucosamine là gì? Em có biết cách tự
điều chế glucosamine từ những nguyên liệu sẵn có trong gia đình không? Chúng
ta cùng tìm hiểu Bài 6: Điều chế Glucosamine hydrochloride từ vỏ tôm
B. HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC
Hoạt động 1: Tìm hiểu về chitin và chitosan
a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS trình bày được mối quan hệ giữa chitin,
chitosan và glucosamine; nêu được của tác dụng dược lí của glucosamine.
b. Nội dung: GV trình bày vấn đề; HS lắng nghe, đọc SGK, hoàn thành PHT
c. Sản phẩm học tập: HS ghi vở giới thiệu về chitin, chitosan và glucosamine;
mối quan hệ giữa chitin, chitosan và glucosamine; nêu được của tác dụng dược lý của glucosamine, PHT.
d. Tổ chức hoạt động:
HOẠT ĐỘNG CỦA GIÁO VIÊN - HỌC SINH
DỰ KIẾN SẢN PHẨM
Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ
I. GIỚI THIỆU VỀ CHITIN VÀ
- GV yêu cầu HS đọc mục I SGK trang 34 và nội CHITOSAN
dung Em có biết trang 35, hoạt động nhóm hoàn - Chitin là thành phần chính trong vỏ các thành PHT sau:
loài giáp xác (tôm, cua,...) và côn trùng. PHIẾU HỌC TẬP
- Chitin và chitosan là những polymer
1. Chitin và chitosan có phải là hợp chất cao thuộc loại dẫn xuất glucose
phân tử (polymer) không? Nêu tính chất vật lí - Tính chất vật lý của chitin và chitosan:
đặc trưng của chitin và chitosan
+ chất rắn dạng vẩy hoặc dạng bột,
2. Chitin và chitosan khác nhau ở nhóm chức + có màu trắng ngà hoặc vàng nhạt nào? + không mùi, không vị
3. Liệt kê một số muối glucosamine được sử - Khi thay nhóm - NHCOCH3 trong mỗi
dụng trong chữa trị bệnh xương khớp.
mắt xích của chitin bằng nhóm - NH2 thì
4. Nêu tác dụng dược lý của glucosamine. thu được chitosan.
- Thủy phân chitin/chitosan trong môi
Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ
trường hydrochloric acid thu được
- HS suy nghĩ hoàn thành PHT glucosamine hydrochloride.
- GV hướng dẫn, theo dõi, hỗ trợ HS nếu cần - Một số muối glucosamine được sử thiết.
dụng trong chữa trị bệnh xương khớp:
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo glucosamine hydrochloride, glucosamine luận
sulfate và acetyl glucosamine.
- Đại diện HS trả lời PHT
- Tác dụng dược lý của glucosamine:
- GV mời HS khác nhận xét, bổ sung.
glucosamine có thể làm tăng độ nhớt và
Bước 4: Kết luận, nhận định
khả năng bôi trơn của các khớp xương
GV đánh giá, nhận xét, tổng kết về chitin, thông qua việc kích thích khớp xương chitosan và glucosamine sản xuất dịch nhầy.
Hoạt động 2: Thực hành điều chế Glucosamine hydrochloride từ vỏ tôm
a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS thực hiện thí nghiệm điều chế Glucosamine hydrochloride từ vỏ tôm
b. Nội dung: GV trình bày vấn đề; HS lắng nghe, đọc SGK, thực hành, thảo luận
trả lời CH SGK, hoàn thành phiếu đánh giá
c. Sản phẩm học tập: HS ghi vào vở báo cáo kết quả thực hành, câu trả lời CH SGK, phiếu đánh giá.
d. Tổ chức hoạt động:
HOẠT ĐỘNG CỦA GIÁO VIÊN - HỌC
DỰ KIẾN SẢN PHẨM SINH
Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ
II. THỰC HÀNH ĐIỀU CHẾ