Giáo án Bài 2 Lịch sử & Địa lí lớp 4 Kết nối tri thức: Thiên nhiên và con người địa phương em

CHỦ ĐỀ 1: ĐỊA PHƯƠNG EM (TỈNH, THÀNH PHỐ)
BÀI 2: THIÊN NHIÊN VÀ CON NGƯỜI ĐỊA PHƯƠNG EM I. MỤC TIÊU
1. Kiến thức: Sau bài học này, HS sẽ:
- Xác định được vị trí địa lí của địa phương trên bản đồ Việt Nam.
- Mô tả được một số nét chính về tự nhiên (ví dụ: địa hình, khí hậu,...)
của địa phương có sử dụng lược đồ hoặc bản đồ.
- Trình bày được một số hoạt động kinh tế ở địa phương.
- Thể hiện được tình cảm với địa phương và sẵn sàng hành động bảo vệ môi trường xung quanh. 2. Năng lực 2.1. Năng lực chung:
- Năng lực giao tiếp và hợp tác: khả năng thực hiện nhiệm vụ một cách
độc lập hay theo nhóm; Trao đổi tích cực với GV và các bạn khác trong lớp.
- Năng lực tự chủ và tự học: biết lắng nghe và chia sẻ ý kiến cá nhân với
bạn, nhóm và GV. Tích cực tham gia các hoạt động trong lớp.
- Giải quyết vấn đề và sáng tạo: biết phối hợp với bạn bè khi làm việc
nhóm, tư duy logic, sáng tạo khi giải quyết vấn đề.
2.2. Năng lực riêng:
- Năng lực nhận thức khoa học Lịch sử và Địa lí
+ Xác định được vị trí địa lí của địa phương trên bản đồ Việt Nam.
+ Mô tả được một số nét chính về tự nhiên của địa phương (địa hình, khí
hậu, sông ngòi,…) thông qua quan sát, khai thác bản đồ, lược đồ hoặc tư liệu học tập.
+ Nhận biết và trình bày được một số hoạt động kinh tế tiêu biểu ở địa phương.
- Năng lực tìm hiểu Lịch sử và Địa lí:
+ Khai thác được thông tin từ bản đồ, lược đồ, tranh ảnh, tư liệu để tìm
hiểu đặc điểm tự nhiên và hoạt động kinh tế của địa phương.
+ Biết quan sát, thu thập, trao đổi và trình bày thông tin về địa phương trong học tập.
- Năng lực vận dụng kiến thức, kĩ năng đã học:
+ Biết liên hệ kiến thức với thực tiễn địa phương; thể hiện tình cảm yêu
quý, gắn bó với địa phương.
+ Sẵn sàng tham gia các việc làm phù hợp nhằm bảo vệ môi trường xung quanh. 2.3. Năng lực số:
- Sử dụng được một số phương tiện số đơn giản (bản đồ điện tử, hình ảnh,
video, học liệu số phù hợp) để tìm kiếm, khai thác thông tin về địa phương.
- Biết lựa chọn, chia sẻ thông tin phù hợp trong học tập; bước đầu có ý
thức sử dụng môi trường số an toàn, có trách nhiệm. 3. Phẩm chất
- Yêu nước, yêu thiên nhiên và có những việc làm thiết thực bảo vệ thiên nhiên của địa phương.
- Chăm chỉ, ham học hỏi, có ý thức vận dụng kiến thức, kĩ năng học vào đời sống hằng ngày.
II. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU 1. Đối với giáo viên
- Giáo án, SGK, SGV, Vở bài tập Lịch sử 4.
- Các thông tin, tài liệu về tự nhiên, các hoạt động kinh tế của địa phương.
- Bản đồ hành chính Việt Nam, bản đồ về địa phương.
- Tranh ảnh, video về địa phương.
- Máy tính, máy chiếu (nếu có). 2. Đối với học sinh
- SGK Lịch sử và Địa lí 4.
- Thông tin, tài liệu, tranh ảnh về làm quen với thiên nhiên và con người địa phương em.
III. CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC
A. HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG
a) Mục tiêu: Kết nối những điều HS đã biết với những điều HS chưa biết,
tạo tâm thế hứng khởi, kích thích sự tò mò, mong muốn tìm hiểu nội dung bài học mới.
b) Nội dung: GV tổ chức cho HS hoạt động cá nhân, tham gia trò chơi
“Giải câu đố” để tìm ra một số từ khóa về tên các địa phương/ địa danh
(núi, sông,…) trên cả nước.
c) Sản phẩm dự kiến: Câu trả lời của HS
d) Tổ chức thực hiện:
Bước 1. Chuyển giao nhiệm vụ học tập
- GV tổ chức cho HS hoạt động cá nhân, tham gia trò chơi “Giải câu đố”.
- GV phổ biến luật chơi:
+ GV đưa ra một số câu đố vui về các địa danh (tên tỉnh, thành phố, tên
sông, núi,…) trên cả nước.
+ HS giơ tay để giành quyền trả lời.
▪ Trả lời đúng → được 1 điểm cộng;
▪ Trả lời sai → nhường cơ hội cho bạn khác.
- Gợi ý một số câu đố: STT Nội dung câu đố Đáp án
Tên nghe nửa ruộng nửa rừng 1
Đố ai ai trải ai từng đáp đi? Lâm Đồng (Là tỉnh nào?) Một thành phố biển Tên gọi có RĂNG 2 Đố hữu, đố bằng Nha Trang Biết chăng nhanh đáp (Là thành phố nào?)
Sông nào nổi sóng bạc đầu, Sông Bạch 3
Ba phen cọc gỗ đâm tàu xâm lăng? Đằng (Là dòng sông nào?)
Sông nào tên thắm loài hoa, 4
Quanh năm bồi đắp phù sa ngọt lành? Sông Hồng (Là dòng sông nào?) Núi nào vạn cổ còn xanh 5
Khi xưa Lê Lợi dấy quân diệt thù? Lam Sơn (Là ngọn núi nào?)
Bước 2. Thực hiện nhiệm vụ học tập: HS suy nghĩ để trả lời.
Bước 3. Báo cáo, thảo luận:
- GV gọi 2 - 3 HS lần lượt đưa ra câu trả lời, các HS khác lắng nghe, nhận
xét và bổ sung (nếu có).
- Dự kiến sản phẩm (câu trả lời) của HS:
Bước 4: Kết luận, đánh giá
- GV nhận xét phần trình bày của HS.
- GV dẫn dắt vào bài học mới: Các con thân mến, trên dải đất Việt Nam
thân yêu, mỗi địa phương đều mang một vẻ đẹp và dấu ấn riêng biệt. Có
nơi nổi tiếng với khí hậu mát lành và đồi thông xanh ngát như Lâm Đồng,
có nơi hấp dẫn bởi biển xanh, cát trắng như Nha Trang; có dòng sông
gắn với những chiến công hào hùng như sông Bạch Đằng, sông Hồng bồi
đắp phù sa cho quê hương, hay vùng đất Lam Sơn ghi dấu trang sử vẻ
vang của dân tộc. Mỗi địa phương không chỉ có thiên nhiên đặc sắc mà
còn chứa đựng những câu chuyện về con người, lịch sử và cuộc sống
riêng. Vậy địa phương nơi chúng ta đang sống có những nét đẹp gì đặc
biệt? Hôm nay, chúng ta cùng tìm hiểu qua bài học “Thiên nhiên và con
người địa phương em”.
- GV giới thiệu tiến trình và các đơn vị kiến thức sẽ tìm hiểu trong bài học.
B. HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC
Hoạt động 1: Tìm hiểu về vị trí địa lí
a) Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS:
- Xác định được vị trí địa lí địa phương trên bản đồ hành chính Việt Nam.
- Biết được các tỉnh hoặc thành phố tiếp giáp với địa phương.
- Biết được biển hoặc quốc gia tiếp giáp (nếu có) với địa phương. b) Cách tiến hành
Bước 1. Chuyển giao nhiệm vụ học tập: GV yêu cầu HS làm việc cá
nhân, hướng dẫn HS quan sát hình 1 SGK tr.14 và thực hiện nhiệm vụ:
- Xác định vị trí địa lí địa phương em (tỉnh hoặc thành phố) trên bản đồ hành chính Việt Nam.
- Kể tên các tỉnh hoặc quốc gia tiếp giáp (nếu có).
- Kể tên biển hoặc quốc gia tiếp giáp (nếu có).
Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ: HS suy nghĩ để trả lời.