Giáo án Bài 6 Lịch sử & Địa lí lớp 4 Kết nối tri thức: Một số nét văn hóa ở vùng Trung du và miền núi Bắc Bộ

BÀI 6: MỘT SỐ NÉT VĂN HÓA Ở TRUNG DU VÀ MIỀN NÚI PHÍA BẮC I. MỤC TIÊU
1. Kiến thức: Sau bài học này, HS sẽ: Mô tả được một số nét văn hóa
của các dân tộc ở vùng Trung du và miền núi phía Bắc (lễ hội Gầu tào, lễ
hội Lồng tồng, hát Then, múa Xòe Thái, chợ phiên vùng cao,…) 2. Năng lực 2.1. Năng lực chung:
- Năng lực giao tiếp và hợp tác: khả năng thực hiện nhiệm vụ một cách
độc lập hay theo nhóm; Trao đổi tích cực với GV và các bạn khác trong lớp.
- Năng lực tự chủ và tự học: biết lắng nghe và chia sẻ ý kiến cá nhân với
bạn, nhóm và GV. Tích cực tham gia các hoạt động trong lớp.
- Giải quyết vấn đề và sáng tạo: biết phối hợp với bạn bè khi làm việc
nhóm, tư duy logic, sáng tạo khi giải quyết vấn đề.
2.2. Năng lực riêng:
- Năng lực nhận thức khoa học Lịch sử và Địa lí: Mô tả được một số nét
văn hóa tiêu biểu của các dân tộc ở vùng Trung du và miền núi phía Bắc
(lễ hội, nghệ thuật dân gian, chợ phiên,…).
- Năng lực tìm hiểu Lịch sử và Địa lí: Khai thác được thông tin từ tranh
ảnh, video, tư liệu để tìm hiểu nét văn hóa của các dân tộc ở vùng Trung
du và miền núi phía Bắc.
- Năng lực vận dụng kiến thức, kĩ năng đã học: Biết chia sẻ, giới thiệu
đơn giản về một số nét văn hóa của các dân tộc; bước đầu có ý thức trân
trọng, giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc. 2.3. Năng lực số
- Sử dụng được một số phương tiện số đơn giản (hình ảnh, video, học liệu
điện tử phù hợp) để tìm kiếm, khai thác thông tin về nét văn hóa của các
dân tộc ở vùng Trung du và miền núi phía Bắc.
- Biết quan sát, lựa chọn, ghi chép và trình bày thông tin thu thập được từ
nguồn học liệu số phục vụ học tập.
- Bước đầu biết chia sẻ thông tin học tập phù hợp; có ý thức sử dụng thiết
bị và môi trường số an toàn, có trách nhiệm. 3. Phẩm chất
- Trân trọng giá trị văn hóa truyền thống.
- Có trách nhiệm bảo vệ và phát huy những giá trị của văn hóa vùng cao.
II. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU 1. Đối với giáo viên
- Giáo án, SGK, SGV, Vở bài tập Lịch sử 4.
- Video tranh ảnh về một số lễ hội , chợ phiên vùng Trung du và miền núi phía Bắc.
- Video/audio trích đoạn hoặc một bài hát Then. - Sơ đồ tư duy.
- Máy tính, máy chiếu (nếu có). 2. Đối với học sinh
- SGK Lịch sử và Địa lí 4.
- Thông tin, tài liệu, tranh ảnh về lễ hội, chợ phiên vùng Trung du và
miền núi phía Bắc hoặc địa phương sưu tầm qua sách, báo, internet.
III. CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC
A. HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG
a) Mục tiêu: Kết nối những điều HS đã biết với những điều HS chưa biết,
tạo tâm thế hứng khởi, kích thích sự tò mò, mong muốn tìm hiểu nội dung bài học mới.
b) Nội dung: GV tổ chức cho HS hoạt động cá nhân, tham gia trò chơi
“Vua tiếng Việt” để tìm ra một số từ khóa quan trọng liên quan đến kiến thức bài học.
c) Sản phẩm dự kiến: Câu trả lời của HS
d) Tổ chức thực hiện:
Bước 1. Chuyển giao nhiệm vụ học tập
- GV tổ chức cho HS hoạt động cá nhân, tham gia trò chơi “Vua tiếng Việt”
- GV phổ biến luật chơi: Luật chơi:
+ GV đưa ra các dãy từ khóa
với các chữ cái đã được sắp xếp sai vị trí.
+ HS suy nghĩ, sắp xếp lại các
chữ cái để đưa ra được từ khóa chính xác.
+ Trả lời đúng 1 từ khóa => được 1 điểm cộng
+ Trả lời sai => nhường cơ hội cho bạn khác.
- Gợi ý dãy từ khóa:
Bước 2. Thực hiện nhiệm vụ học tập: HS suy nghĩ để trả lời.
Bước 3. Báo cáo, thảo luận:
- GV gọi 2 - 3 HS lần lượt đưa ra câu trả lời.
- Các HS khác lắng nghe, nhận xét và bổ sung (nếu có).
Bước 4: Kết luận, đánh giá
- GV nhận xét phần trình bày của HS.
- GV dẫn dắt vào bài học mới: Các em thân mến, vùng Trung du và miền
núi phía Bắc không chỉ nổi tiếng bởi cảnh đẹp thiên nhiên mà còn có
nhiều nét văn hóa đặc sắc của các dân tộc nơi đây. Trong các lễ hội,
người dân thường tham gia những trò chơi thú vị như kéo co, ném còn
hay cùng nhau múa xòe trong không khí vui tươi, đoàn kết. Những phiên
chợ vùng cao - chợ phiên - cũng là nơi gặp gỡ, trao đổi hàng hóa và giao
lưu văn hóa rất độc đáo. Mỗi nét văn hóa đều góp phần tạo nên vẻ đẹp
riêng của vùng đất này. Hôm nay, chúng ta cùng tìm hiểu bài “Một số nét
văn hóa ở Trung du và miền núi phía Bắc” nhé!
- GV giới thiệu tiến trình và các đơn vị kiến thức sẽ tìm hiểu trong bài học.
B. HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC
Hoạt động 1. Tìm hiểu về Lễ hội
a) Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS:
- Kể được tên một số lễ hội tiêu biểu ở vùng Trung du và miền núi phía Bắc.
- Mô tả được một lễ hội mà em ấn tượng nhất. b) Nội dung:
- Nhiệm vụ 1. Hoạt động cá nhân, GV yêu cầu HS: kể tên một số lễ hội
tiêu biểu ở vùng Trung du và miền núi phía Bắc.
- Nhiệm vụ 2. Thảo luận cặp đôi
+ Cặp đôi thuộc dãy bàn 1, 3: hoàn thành phiếu học tập về lễ hội Gầu Tào.
+ Cặp đôi thuộc dãy bàn 2, 4: hoàn thành phiếu học tập về lễ hội Lồng Tồng.
c) Sản phẩm dự kiến:
- Nhiệm vụ 1. Câu trả lời của HS.
- Nhiệm vụ 2. Phiếu học tập đã hoàn thành.
d) Tổ chức thực hiện:
HOẠT ĐỘNG CỦA GV - HS
KIẾN THỨC TRỌNG TÂM 1. Lễ hội
Bước 1. Chuyển giao nhiệm vụ học tập