Giáo án Bài 7 Lịch sử & Địa lí lớp 4 Kết nối tri thức: Đền Hùng và lễ giỗ Tổ Hùng Vương

BÀI 7: ĐỀN HÙNG VÀ LỄ GIỖ TỔ HÙNG VƯƠNG I. MỤC TIÊU
1. Kiến thức: Sau bài học này, HS sẽ:
- Xác định được vị trí của khu di tích Đền Hùng trên bản đồ hoặc lược đồ.
- Đọc được sơ đồ khu di tích, xác định được một số công trình kiến trúc
chính trong quần thể di tích Đền Hùng.
- Sử dụng tư liệu lịch sử và văn hoá dân gian để trình bày những nét sơ
lược về lễ giỗ Tổ Hùng Vương.
- Kể lại được một số truyền thuyết có liên quan đến Hùng Vương.
- Thể hiện được niềm tự hào về truyền thống dân tộc qua lễ giỗ Tổ Hùng Vương. 2. Năng lực 2.1. Năng lực chung:
- Năng lực giao tiếp và hợp tác: khả năng thực hiện nhiệm vụ một cách
độc lập hay theo nhóm; Trao đổi tích cực với GV và các bạn khác trong lớp.
- Năng lực tự chủ và tự học: biết lắng nghe và chia sẻ ý kiến cá nhân với
bạn, nhóm và GV. Tích cực tham gia các hoạt động trong lớp.
- Giải quyết vấn đề và sáng tạo: biết phối hợp với bạn bè khi làm việc
nhóm, tư duy logic, sáng tạo khi giải quyết vấn đề. 2.2. Năng lực riêng
- Năng lực nhận thức khoa học Lịch sử và Địa lí: xác định được vị trí khu
di tích Đền Hùng; Nhận biết được một số công trình kiến trúc chính trong
quần thể di tích và trình bày được những nét sơ lược về lễ giỗ Tổ Hùng
Vương, các truyền thuyết liên quan đến Hùng Vương.
- Năng lực tìm hiểu Lịch sử và Địa lí: Khai thác được thông tin từ bản đồ,
lược đồ, sơ đồ, tranh ảnh, tư liệu lịch sử và văn hóa dân gian để tìm hiểu
về khu di tích Đền Hùng và lễ giỗ Tổ Hùng Vương.
- Năng lực vận dụng kiến thức, kĩ năng đã học: Biết chia sẻ, giới thiệu
đơn giản về lễ giỗ Tổ Hùng Vương; thể hiện niềm tự hào và ý thức giữ
gìn truyền thống dân tộc bằng những hành động phù hợp. 2.3. Năng lực số
- Sử dụng được một số phương tiện số đơn giản (bản đồ điện tử, hình ảnh,
video, học liệu số phù hợp) để tìm kiếm, khai thác thông tin về khu di tích
Đền Hùng, lễ giỗ Tổ Hùng Vương và các truyền thuyết liên quan đến Hùng Vương.
- Biết quan sát, lựa chọn, ghi chép, trình bày thông tin thu thập được từ
nguồn học liệu số phục vụ học tập.
- Bước đầu biết trao đổi, chia sẻ thông tin học tập phù hợp; có ý thức sử
dụng thiết bị và môi trường số an toàn, có trách nhiệm. 3. Phẩm chất
- Bồi dưỡng lòng yêu nước, truyền thống đạo lí “uống nước nhớ nguồn”,
ghi nhớ công ơn dựng nước của tổ tiên, tự hào về truyền thống dân tộc
qua lễ giỗ Tổ Hùng Vương.
- Trân trọng và giữ gìn những giá trị văn hóa truyền thống: bước đầu xác
định được trách nhiệm bảo vệ và phát huy những giá trị của quần thể khu di tích Đền Hùng.
II. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU 2. Thiết bị dạy học 1. Đối với giáo viên
- Giáo án, SGK, SGV, Vở bài tập Lịch sử 4.
- Lược đồ hành chính tỉnh Phú Thọ (phóng to).
- Sơ đồ quần thể khu di tích Đền Hùng (phóng to).
- Video, tranh ảnh về một số hoạt động tiêu biểu trong lễ hội Đền Hùng,...
- Máy tính, máy chiếu (nếu có). 2. Đối với học sinh
- SGK Lịch sử và Địa lí 4.
- Thông tin, tài liệu, tranh ảnh về Đền Hùng và lễ giỗ Tổ Hùng Vương.
III. CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC
A. HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG
a) Mục tiêu: Kết nối những điều HS đã biết với những điều HS chưa biết,
tạo tâm thế hứng khởi, kích thích sự tò mò, mong muốn tìm hiểu nội dung bài học mới.
b) Nội dung: GV tổ chức cho HS hoạt động cá nhân, tham gia trò chơi
“Giải câu đố” để tìm ra một số từ khóa liên quan đến nội dung bài học.
c) Sản phẩm dự kiến: Câu trả lời của HS
d) Tổ chức thực hiện:
Bước 1. Chuyển giao nhiệm vụ học tập
- GV tổ chức cho HS hoạt động cá nhân, tham gia trò chơi “Giải câu đố”.
- GV phổ biến luật chơi:
+ GV đưa ra một số câu đố vui có liên quan đến nội dung bài học.
+ HS giơ tay để giành quyền trả lời.
▪ Trả lời đúng → được 1 điểm cộng;
▪ Trả lời sai → nhường cơ hội cho bạn khác.
- Gợi ý một số câu đố: STT Nội dung câu đố Đáp án
Vốn là dòng dõi nhà tiên, 1
Theo chồng xuống biển sinh con tiên rồng? Âu Cơ (Là nhân vật nào?)
Tỉnh nào đất tổ Hùng Vương 2
Bốn mùa bóng cọ rợp đường tuổi thơ? Phú Thọ (Là tỉnh nào?)
Xưa kia đất nước mở đầu
Vua Hùng dựng nghiệp trước sau vững bền 3
Trống đồng vang khắp mọi miền Văn Lang
Tên chi nước Việt đầu tiên sử vàng? (Là nhà nước nào?)
Hằng năm cứ đến mùng mười,
Tháng ba âm lịch, khắp nơi kéo về, 4
Thắp hương tưởng niệm nguyện thề, Đền Hùng
Vua Hùng dựng nước, đề huề cháu con? (Là nơi nào?)
Bước 2. Thực hiện nhiệm vụ học tập: HS suy nghĩ để trả lời.
Bước 3. Báo cáo, thảo luận:
- GV gọi 2 - 3 HS lần lượt đưa ra câu trả lời, các HS khác lắng nghe, nhận
xét và bổ sung (nếu có).
- Dự kiến sản phẩm (câu trả lời) của HS:
Bước 4: Kết luận, đánh giá
- GV nhận xét phần trình bày của HS.
- GV dẫn dắt vào bài học mới: Các em thân mến, khi nhắc đến cội nguồn
dân tộc Việt Nam, chúng ta thường nhớ đến truyền thuyết Âu Cơ cùng
bọc trăm trứng và nhà nước Văn Lang – nhà nước đầu tiên của nước ta.
Trên vùng đất Phú Thọ có Đền Hùng – nơi gắn liền với các Vua Hùng và
là địa điểm thiêng liêng để nhân dân cả nước tưởng nhớ công lao dựng
nước của tổ tiên. Hằng năm, lễ Giỗ Tổ Hùng Vương được tổ chức long
trọng, thể hiện truyền thống “uống nước nhớ nguồn” của dân tộc Việt
Nam. Vậy Đền Hùng có gì đặc biệt và lễ Giỗ Tổ Hùng Vương mang ý
nghĩa như thế nào? Chúng ta cùng tìm hiểu trong bài học hôm nay nhé!
- GV giới thiệu tiến trình và các đơn vị kiến thức sẽ tìm hiểu trong bài học.
B. HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC
Hoạt động 1: Tìm hiểu về Khu di tích Đền Hùng
Hoạt động 1: Khám phá khu di tích Đền Hùng
a) Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS:
- Xác định được vị trí khu di tích Đền Hùng trên lược đồ.
- Kể được tên, xác định được vị trí một số công trình kiến trúc chính của
khu di tích Đền Hùng trên sơ đồ.
b) Tổ chức thực hiện:
HOẠT ĐỘNG CỦA GV - HS
KIẾN THỨC TRỌNG TÂM
1. Khu di tích Đền Hùng
Bước 1. Chuyển giao nhiệm vụ học tập:
- GV giới thiệu cho HS về kênh hình 1, hình 2.
+ Hình 1: Lược đồ thể hiện tên và vị trí
của các đơn vị hành chính của tỉnh Phú
Thọ. Trên lược đồ cũng thể hiện tên và vị
trí của các khu di tích Đền Hùng thuộc xã Hy Cương, tỉnh Phú Thọ.
+ Hình 2: Thể hiện vị trí và tên gọi một số
công trình quan trọng thuộc quần thể khu
di tích Đền Hùng như: Đền Lạc Long
Quân, đền Mẫu Âu Cơ, cổng chính, Đền